تردست

تردست. [ ت َ دَ ] ( ص مرکب ) مردم جلد وچست و چابک را گویند. ( برهان ). چست و چابک. ( فرهنگ رشیدی ). کنایه از چست و چالاک و چابک بود. ( انجمن آرا ). جَلد و چابک و چالاک و ماهر. ( ناظم الاطباء ). چست وچالاک. ( غیاث اللغات ). در این ترکیب لفظ تر بمعنی چست و چالاک است. ( آنندراج ). || غایتش کنایه از کسی هست که عمل بدست کند چون نقاش و مصوِّر و امثال آن. ( آنندراج ). بعضی از محققان نوشته اند که بمعنی مَشّاق و کامل هنر و مستعمل در کاری که بدست تعلق دارد، و در سراج اللغات بمعنی چالاک دست، و اطلاق این لفظبر کسانی کنند که عمل بدست نمایند چنانکه نقاش و کاتب. ( غیاث اللغات ). || شعبده باز که با سرعت عمل، حقیقت را از بیننده منع کند. ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ). || که بسرعت رباید، بی آنکه کسی آگاه شود. ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ):
کشتزار ایزد است این خلق و این تردست مرگ
داس این کشت ای برادر همچنین باشد سزا.ناصرخسرو.رجوع به تردستی شود.
|| ترصدا. ترنغمه. خوش نوا. ( مجموعه مترادفات ص 152 ). رجوع به ماده بعد شود.

(تَ. دَ ) (ص مر. ) ۱ - چابک، زرنگ. ۲ - ماهر. ۳ - شعبده باز.

۱. زرنگ، ماهر.
۲. چست وچابک.
۳. کسی که چیزی را به آسانی و به سرعت برباید.
۴. نیرنگ باز.
۵. شعبده باز.

کنایه ازچست وچابک، زرنگ، ماهر، شعبده باز

چابک، زرنگ.
ماهر.
شعبده باز.

💡 دانش آنراست مسلم که به تردستی شرم گرد خجلت ز جبین پاک کند ملزم را

💡 غافل از تردستی مطرب درین محفل مباش زخمه جز ناخن ندارد درکف و دل جزگره

💡 گریه هم زنگ کدورت می برد از دل مرا گر به تردستی توان آیینه را پرداختن

💡 عشق تعمیر بنایم به چه آفت‌که نکرد سیل پروردهٔ تردستی این معمارم

💡 غوطه دادند چو فرهاد به خونم هر چند شد ز تردستی من موجه کوثررگ سنگ

💡 خضر تردستی که میراب زلال زندگی است می کند سقایی این آستان را اختیار