دفتری

دفتری. [ دَ ت َ ] ( ص نسبی، اِ مرکب ) منسوب به دفتر. کارهای دفتری از قبیل ثبت و ضبطو ربط، چنانکه در مؤسسات و وزارتخانه ها متداول است. و از همین قبیل است امور مربوط به دفاتر دخل و خرج مملکت: همچنین نسخجات دیوانی و اسناد خرج دفتری و مفاصای صاحب جمعان و... بدانچه مقرر میدارد معمول می دارند. ( تذکرة الملوک چ دبیرسیاقی ص 7 ). کیفیات دفتری که به مهر مشارالیه [ مستوفی الممالک ] رسیده باشد، داد و ستد و تنخواه داده میشود. ( تذکرة الملوک ص 17 ). مستوفی اصفهان هر ساله نسخه بر جمع و خرج وجوهات و محصولات محال ضبطی وزیر اصفهان... نوشته... بسرکار خاصه رسانیده اگر سخن حسابی و دقت دفتری داشته باشد مستوفی خاصه بعمل آورد. ( تذکرة الملوک ص 51 ).
- کاغذ دفتری؛ کاغذ ردی و فرومایه و کم بها. ( آنندراج ):
نبیند که پیشش همی نظم و نثرم
چو دیبا کند کاغذ دفتری را.ناصرخسرو.و رجوع به کاغذ شود. || اداره دار. اهل دفتر. ( ناظم الاطباء ). || منسوب به دفتر. که در دفتر کار کند، از قبیل محاسب و جزءجمعنویس. رجوع به ترکیب ذیل شود.
- دفتریان؛ ج ِ دفتری. اشخاص منسوب به دفتر: اسنادرا ضبط، و ارقام و پروانجات را قلمی و در ثبتها خط می گذارند، که سند دفتریان گردد. ( تذکرة الملوک ص 44 ). || محرر و نویسنده. ( از آنندراج ). دفترنگار:
جای مداد آب طلا ریزد از قلم
بنویسد ار ز بخشش او حرف دفتری.ابونصر نصیرای بدخشانی ( از آنندراج ).|| اصطلاحی در عهد صفویه به این شرح: مجلس نویس موظف بود که فرامین سلطان را بصورت مقتضی و صحیح و مناسب درآورد. چون سلطان در اغلب موارد فرمانها را شفاهاً ( بالمشافهه ) صادر می کرد، ناچار باید با تعلیقه وزیر اعظم یا توسط رساله یکی ازامراء و با نوشتن عبارت «حسب الامر الاعلی » تأیید گردد. در هر یک از این دو حال فرمان به واقعه نویس ارائه میشد تا در دستگاه اداری وی بصورت رقم صحیح درآید.در «ص عکسی 42 ب - ص 26 چ تهران » ارقامی را که به واقعه نویس تسلیم می کردند بیاضی و دفتری خوانده شده است. از روی آنها طغرائی با مرکب سیاه می نوشت و تنظیم می کرد. || در اصطلاح دوره صفویه، اسناد پیش نویس که در دفتر تنظیم میگردد. ( فرهنگ فارسی معین ).
دفتری. [ دَ ت َ ] ( اِخ ) لقب عثمان بن علی بن عمر، مکنی به ابوالنور و مشهور به عصام الدین، شاعر و مورخ قرن دوازدهم هجری. رجوع به عثمان ( ابن علی... ) شود.

( صفت ) ۱ - منسوب به دفتر: کارهای دفتری. ۲ - اسناد پیش نویس که در دفتر تنظیم میگردد ( صفویه ).
لقب عثمان بن علی بن عمر مکنی به ابو النور و مشهور به عصام الدین شاعر و مورخ قرن دوازدهم هجری.

💡 دفتر مرکزی این خبرگزاری در استانبول است و علاوه بر آن در ۵ شهر دیگری ترکیه و دفتری نیز در شمال عراق دارد.

💡 نامدی اوراق اطباق فلک هرگز تمام گر ضمیر او نکردی علم دین را دفتری

💡 حدیث نیک و بد ما نوشته خواهد شد زمانه را سند و دفتری و دیوانی است

💡 تویی که، اسم تو بالای اسم جمله نویسم؛ بدفتری که نویسند ز اهل جود اسامی

💡 پس از گشایش مجلس سنا در سال ۱۳۲۸، متین دفتری با پایان دوره نمایندگی‌اش، سناتور انتخابی تهران شد و تا هنگام مرگ در کسوت سناتوری باقی ماند.

💡 به عقیدهٔ فرهاد دفتری، مورخ و اسماعیلی‌شناس معاصر، کیسانیه در مخالفت با امویان شکل گرفت و قصد داشت رهبریِ جامعه اسلامی را به فرزندان علی برگرداند.