در معنای بنیادین خود، عبارت است از اجرای عملیات مخفیانه با هدف کسب اطلاعات طبقهبندیشده که این فرآیند شامل سه مرحله اصلی است: دسترسی و نفوذ به منابع اطلاعاتی، جمعآوری دادههای مورد نیاز، و انتقال موفقیتآمیز آن اطلاعات به یک نهاد اطلاعاتی مرکزی جهت ارزیابی و بهرهبرداری. اگرچه جاسوسی صرفاً یکی از زیرشاخههای عملیات اطلاعاتی سری محسوب میشود، اما همواره به عنوان یک منبع حیاتی کسب اطلاعات برای دولتها، بهویژه در حوزه شناسایی اسرار و مقاصد کشورهای رقیب، نقشی محوری ایفا میکند. این روش نه تنها توسط نهادهای امنیتی ملی برای حفظ حاکمیت مورد استفاده قرار میگیرد، بلکه صنایع تجاری نیز برای دستیابی سریع و کمهزینه به نتایج پژوهشهای شرکتهای رقیب، و همچنین گروههای سیاسی برای پیشدستی بر مخالفان و تضعیف ساختار قدرت آنان، به این تاکتیک متوسل میشوند. هنگامی که هدف، دستیابی فیزیکی به اسناد، اشیاء حساس یا مشاهده مستقیم موقعیتها توسط ناظر مستقر در محل باشد، عملیات جاسوسی بر سایر روشهای گردآوری اطلاعات محرمانه ارجحیت مییابد.
روشها و تکنیکهای مورد استفاده در عملیات جاسوسی، فارغ از هدف نهایی آن چه دفاع از امنیت ملی، کسب مزیت اقتصادی، یا تأثیرگذاری سیاسی از نظر ماهیت اجرا تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. جاسوسان از طیف وسیعی از ابزارها و اقدامات بهره میبرند؛ این اقدامات میتواند شامل نصب تجهیزات ضبط صوت یا میکروفونهای مخفی در محیطهای هدف، ربودن یا کپیبرداری دقیق از اسناد حساس، سرقت تجهیزات فنی، یا صرفاً انجام مشاهدات مستقیم و ثبت وقایع با چشم غیرمسلح باشد. پس از جمعآوری دادهها، مرحله حیاتی انتقال اطلاعات آغاز میشود. عوامل جاسوسی از کانالهای ارتباطی متنوعی برای رساندن اطلاعات به سرویس اطلاعاتی خود استفاده میکنند؛ این کانالها شامل فرستندههای رادیویی رمزی، قرار دادن بستههای اطلاعاتی در مکانهای از پیش تعیینشده، یا تحویل حضوری مستقیم به مأمور رابط و یا از طریق پیکهای مورد اعتماد است.
جاسوسی. ( حامص ) خبرپرسی. عمل آنکه جاسوس است: سلیمان چون بپادشاهی نشست اول چیزی که بنهاد در طلب کردن مملکت آن که مرغان را به جاسوسی معین گردانید. ( قصص الانبیاء ص 161 ). اتفاقاً بتهمت جاسوسی گرفتار آمد. ( گلستان ).
- امثال:
جاسوسی جاپیچی است؛ جاسوسی قوادی باشد. ( امثال و حکم دهخدا ).
خبر پرسی
جاسوسی کار به دست آوردن اطلاعات طبقه بندی شده بدون اجازه و آگاهی صاحب آن است.
یکی از مصادیق بارز و قدیمی جرایم علیه امنیت ملی است. جاسوسی معمولاً جرمی سازمان یافته و در عین حال فراملی است چرا که در آن، اطلاعات حیاتی یک کشور، از طریق یک نظام سازمان یافته و منابع انسانی، نه ابزاری مثل ماهواره های اطلاعاتی کشورها، در اختیار کشور یا کشورهای دیگر قرار می گیرد.
گارو حقوقدان غربی در تعریف جاسوسی بیان می کند، جاسوسی عبارت است از: جمع آوری اطلاعات و تعلیمات اسناد قابل استفاده یک کشور خارجی بر ضد امنیت کشور خارجی دیگر. جاسوسی ممکن است که در سطح و اجتماعات کوچک تر نیز روی دهد. به عنوان مثال ممکن است بعضی از افراد اطلاعات خصوصی دیگران را بنا به انگیزه های مختلف جمع آوری کنند. هم چنین ممکن است بعضی از سایت ها یا نرم افزارها اطلاعات خصوصی افراد را جمع آوری کنند.
جاسوسی (فیلم). جاسوسی ( انگلیسی: Espionage ) فیلمی به کارگردانی کورت نویمان است که در سال ۱۹۳۷ منتشر شد.
جاسوسی (espionage)
اجرای عملیات مخفیانه برای به دست آوردن اطلاعات، که متضمن دسترسی یافتن به اطلاعات مورد نیاز، عملاً کسب اطلاعات، و سپس انتقال آن به یک کارگزاری اطلاعاتی برای ارزشیابی آن هاست. جاسوسی، اگرچه فقط جنبه ای از عملیات اطلاعاتی سری را تشکیل می دهد، منبع مهم کسب اطلاعات برای هر دولتی است که تلاش در آگاهی یافتن از اسرار دیگر کشورها دارد. صنایع نیز برای دستیابی بی زحمت به نتایج پژوهش های شرکت های دیگر، و دارودسته های سیاسی هم برای پیش دستی جستن بر رقبای خود و تضعیف آنان، به جاسوسی متوسل می شوند. هرگاه خواستار دستیابی فیزیکی به سندی یا شیئی باشیم، یا فقط ناظری مستقر در محل بتواند اطلاعات مطلوب ما را فراهم کند، جاسوسی بر دیگر روش های گردآوری اطلاعات سرّی ترجیح دارد. روش های جاسوسی، خواه برای دفاع از امنیت ملی، دستیابی به سود اقتصادی، یا کسب نفوذ سیاسی اجرا شوند، یکسان اند. جاسوسان می توانند به جاسازی ضبط صوت یا میکروفون های مخفی اقدام کنند، اسناد را بربایند یا نسخه برداری کنند، تجهیزات را بدزدند، یا صرفاً با چشمان غیرمسلح به مشاهده بپردازند. پس از آن، عوامل جاسوسی اطلاعات به دست آمده را با کمک فرستنده ای رادیویی، قراردادن آن در محلی معیّن، یا تحویل حضوری آن یا از طریق پیک به دست سرویس اطلاعاتی خود می رسانند. جاسوسان انواع مختلفی دارند. جاسوسان حرفه ای غالباً اشخاصی هستند با هویت جعلی که به تنهایی یا در شبکه ای جاسوسی فعالیت می کنند. جاسوسان پاره وقت حضوری آشکار و قانونی (غالباً در مقام دیپلمات یا تاجر) دارند و در کنار فعالیت اصلی خود به جاسوسی مشغول اند. عنصر نفوذی کسی است که در درون سازمانی حضور دارد، اما به آن وفادار نیست و به طور منظم اطلاعات سازمان را در اختیار دشمنان آن قرار می دهد. احتمالاً در طی تاریخ عوامل نفوذی پرثمرترین نوع جاسوسان بوده اند که به دلایل ایدئولوژیک، پیشنهاد پرداخت پول، یا مرعوب شدن اطلاعات لازم را در اختیار گذاشته اند. در ضد جاسوسی۱، که منظور از آن جلوگیری از فعالیت جاسوسان دشمن و مانع تراشی در کار آن هاست، از برخی از همان روش های جاسوسان استفاده می شود. بهترین شیوه برای متوقف کردن برنامۀ جاسوسی دشمن کاشتن عوامل خودی در درون سازمان جاسوسی دشمن است. روش موفقیت آمیز دیگر همانا دستگیری جاسوسان دشمن و تبدیل آن ها به جاسوسان دوجانبه ای است که اطلاعات نادرستی در اختیار سازمان جاسوسی دشمن قرار دهند. ضد جاسوسی غالباً با عملیات مجریان قانون تداخل می یابد، زیرا بسیاری از فعالیت های جاسوسی با قوانین داخلی مغایرت دارند. از روش های مؤثر برای خنثی کردن اقدامات جاسوسان دشمن پیگرد کیفری آن هاست. از همین رو، در ایالات متحده، «اف بی آی» یا ادارۀ تحقیقات فدرال، که سازمانی مجری قانون است، مسئولیت عملیات ضد جاسوسی را نیز برعهده دارد.
[ویکی فقه] جاسوس، مأمور کسب اخبار و اطلاعات سرّی در زمینه های مختلف و ابلاغ آن به خلیفه و سلطان یا هرکسی که به وی مأموریت داده است.
در لغت به معنای خبر چینی برای دشمن می باشد.
معنای اصطلاحی جاسوسی
عبارت است از گردآوری و گزارش مخفیانه اخبار و اطلاعات سرّی کسی یا مؤسسه ای و یا کشوری به طرف مقابل یا افراد و یا کشور ذی نفع.
واژه های معادل جاسوس
واژه های عین (جمعِ آن: عیون)، صاحب الخبر، مُنهی و گاه مُشرف نیز در منابع معادل جاسوس به کار رفته اند.
وظیفه اصلی جاسوس
...
[ویکی فقه] جاسوسی (قرآن). جاسوسی خبرپرسی و عمل جاسوس است. در اصطلاح، گردآوری پنهانی اطلاعات و اسرار نظامی، سیاسی، اقتصادی یا صنعتی، با عناوین غیر واقعی و پنهانی به نفع یکی از دو طرف درگیری است. در این مدخل، از جمله های «تسرون الیهم بالمودة»، «تلقون الیهم بالمودة» و هر آنچه معنای جاسوسی را می فهماند، استفاده شده است.
← قرارگرفتن در شمار ظالمان
۱. ↑ لغت نامه، ج۵، ص۶۴۵۸، «جاسوسی».۲. ↑ فرهنگ علوم سیاسی، ص۱۴۱، «جاسوسی».۳. ↑ توبه/سوره۹، آیه۲۳.
فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «جاسوسی».
...