واژه «توکا» در زبان فارسی به پرندهای کوچک، آوازخوان و زیبا از خانواده گنجشکسانان گفته میشود. این پرنده منقاری باریک، پرهایی رنگارنگ و صدایی دلنشین دارد. توکا معمولاً در مناطق معتدل زندگی میکند و در ایران نیز بهویژه در شمال کشور، از جمله در نواحی مازندران، گیلان و گلستان دیده میشود. در منابع جانورشناسی آمده است که توکا از تیره مخروطینوکان است و گونههای مختلفی از آن در اروپا، آمریکای شمالی و مرکزی و حاشیه دریای مدیترانه (بحرالروم) زندگی میکنند.
این پرنده نهتنها از نظر ظاهری زیباست، بلکه بهخاطر صدای خوش و آواز دلانگیزش در فرهنگها و زبانهای گوناگون نماد لطافت، امید و بهار بهشمار میآید. شاعران و نویسندگان گاه از آن برای اشاره به انسانهایی با روح لطیف و صدایی دلنشین بهره بردهاند. آواز این پرنده در سپیدهدم، یادآور زایش دوباره طبیعت و بیداری زمین از خواب زمستانی است؛ از همین رو، این پرنده در ادب و باور عامه، نشانهای از سرزندگی و شور زندگی دانسته میشود.
در فرهنگ مازندرانی، واژه «توکا» افزون بر معنای پرنده، به عنوان نامی دخترانه نیز به کار میرود. انتخاب این نام برای دختران، نشانهای از مهر، زیبایی، ظرافت و صدای دلنشین است؛ گویی دختری که این نام را دارد، همچون آن پرنده، پیامآور شادی و نغمهای از طبیعت است. این نام بومی، پیوندی عمیق میان زبان، طبیعت و احساسات انسانی برقرار میکند و از زیباییهای فرهنگی مردم شمال ایران به شمار میآید.
توکا. ( اِ ) مرغی است از جنس تیهو به قدر کبوتر و بر بدنش خالهای سفید و سیاه است و در جاهای مرطوب بیشتر پیدا شود. در مازندران این مرغ را تیکا گویند. ( فرهنگ نظام ).
توکا. ( اِخ ) دهی از دهستان مرغاست که در بخش ایزه شهرستان اهواز واقع است و 130 تن سکنه دارد. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6 ).
(اِ. ) پرنده ای از راستة گنجشکان با منقاری مخروطی شکل دارای پرهایی به رنگ سبز و خاکستری.
پرنده ای کوچک و آوازخوان با منقار باریک و پرهای رنگین، باستَرَک
( اسم ) پرنده ای از تیر. گنجشکان جزو دست. مخروطی نوکان دارای پرهای سبز رنگ و خاکستری که در حوالی بحر الروم و امریکای مرکزی و شمال ایران وجود دارد.
دهی از دهستان مرغاست که در بخش ایزه شهرستان اهواز واقع است
اسم: توکا (دختر) (فارسی، مازندرانی) (پرنده، طبیعت) (تلفظ: tukā) (فارسی: توکا) (انگلیسی: tuka)
معنی: پرنده ای از خانواده ی گنجشک با منقاری باریک و تنی رنگارنگ، پرنده ای از خانواده گنجشک با منقاری باریک وتنی رنگارنگ
توکا (بویاکا). توکا ( انگلیسی: Toca, Boyacá ) نام شهری در کشور کلمبیا است.
توکا (thrush)
هر یک از اعضای خانوادۀ بزرگ توکا۱ها، راستۀ گنجشک سانان۲. این پرندگان در سراسر جهان یافت می شوند و به سبب آوازشان معروف اند. توکاها معمولاً قهوه ای اند و پوشش آن ها لکه های کوچکی از رنگ های دیگر دارد. طولشان ۱۲ تا۳۰ سانتی متر است. توکای باغی۳ Turdus philomelos ۲۳ سانتی متر طول دارد. بالای بدن این پرنده قهوه ای است. گلویی روشن تر، و سینه ای با لکه های قهوه ای تیره دارد. توکای بزرگ۴ Turdus viscivorus اندکی بزرگ تر است. بنابه عادت، از توده های دارواش در زمستان به منزلۀ انبار غذا استفاده، و از آن ها محافظت می کند. توکا همچنین به سبب آوازش قبل و بعد از آب و هوای طوفانی و مرطوب به مرغ طوفان۵ موسوم است. از اواخر دهۀ ۱۹۶۰، تعداد توکاهای باغی در بریتانیا تا ۷۳ درصد، و تعداد توکاهای بزرگ تا ۳۹ درصد کاهش یافته است. گونه های امریکای شمالی عبارت اند از توکای منزوی۶ Catharus guttatus، توکای جنگلی۷ Hylocichla mustelina و سینه سرخ امریکایی۸، Turdus migratorius. در ایران، از جنس Turdus هفت گونۀ متفاوت شناسایی شده است که عبارت اند از توکای بزرگ، توکای سیاه، توکای طوقی، توکای باغی، توکای پشت بلوطی، توکای بال سرخ، و توکای گلوسیاه. توکاها با چکچک ها، بلبل ها، چک ها و تعدادی دیگر از پرندگان آوازخوان، خانوادۀ توکا را در ایران تشکیل می دهند. زیستگاه این پرندگان باغ، بیابان، کوهستان، و تالاب هاست و از کرم، حشره، و دانۀ گیاهان تغذیه می کنند.
پرندهای از راسته گنجشکان با منقاری مخروطی شکل دارای پرهایی به رنگ سبز و خاکستری.