شیپور یا بوق سادهترین ساز بادی از نوع برنجی است. در این ساز، هیچ کلید یا دکمهای برای تغییر ارتفاع نتها وجود ندارد و نوازنده باید با تغییر وضعیت لبها و دهان خود، نتها را تغییر دهد. دامنه صدای این ساز تنها شامل پنج نت است که با فشار هوا و هارمونیکها تولید میشود. عمدتاً در زمینه نظامی برای اجرای علامتهای صوتی مانند بیدارباش استفاده میشود. ساز کورنت نوعی شیپور با کلید است و ساکسیفون نیز نوعی شیپور با دکمه به شمار میآید. اسرافیل یکی از فرشتگان خدا در باور مسلمانان است و شهرت او بیشتر به خاطر شیپورش است که همیشه بر لب دارد و قرار است در روز رستاخیز با دمیدن در آن، مردگان را زنده کند. به بوق اسرافیل اصطلاحاً صور اسرافیل گفته میشود. بر اساس آنچه در چوغامیش باقی مانده و در سالهای ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۶ میلادی کشف شده است، این مهرنگاره ۳۴۰۰ ساله تصویری از یک بزم رامشگران را به نمایش میگذارد. در این بزم باستانی، گروهی از نوازندگان دیده میشوند که هر یک مشغول نواختن سازی هستند. نحوه نشستن و نواختن این رامشگران نشان میدهد که آنها نخستین گروه نوازندگان (ارکستر) در تاریخ هستند. در این جمع، نوازندهای چنگ، دیگری بوق و نوازندهای دیگر تنبک مینوازد. همچنین، چهارمین رامشگر در این گروه، خوانندهای است که آواز میخواند.
شیپور
لغت نامه دهخدا
شیپور. [ ش َ / ش ِ ] ( اِ ) نفیر را گویند که برادر کوچک کرناست، و آنرا نای رومی نیز خوانند. ( برهان ). معرب آن شبور. نای رومی که در رزم نوازند. ( از رشیدی ) ( انجمن آرا ) ( آنندراج ). نفیر و نای رومی. نفیر برنجین که دهان گشادی دارد و از قدیم الایام آنرا در جنگ می نواختند. ( غیاث اللغات ) ( ناظم الاطباء ). نای رویین. ( حاشیه فرهنگ اسدی ). نای رویین که در حربها زنند. ( فرهنگ خطی ). بوق. از عبری شبور. ( از حاشیه اسرارالبلاغه چ المنار ص 28 ). از آرامی و سریانی گرفته شده. ( تقی زاده مجله یادگار سال 4 شماره 6 ص 22 ). آیا اصل این کلمه شه پور بوده است ؟ حاجی خلیفه در فصل علم الاَّلات العجیبة الموسیقائیه از نوع مزامیر یکی را بنام «بور» ( پور ) آورده است.
فرهنگ معین
فرهنگ فارسی
( اسم ) آلت موسیقی برنجین از سازهای بادی دارای دهانه ای گشاد نفیر.
جملاتی از کلمه شیپور
امسال بلاهور شود بیمدد صور غوغای نشور از غو شیپور مجسّم
ز کوس و ز زنگ و درای و خروش ز شیپور و ز ناله نای و جوش
ز آواز درای و بانگ شیپور تو گفتی در قیامت میدمد صور