«خرجین» در فارسی به نوعی کیسهی دوطرفه گفته میشود که معمولاً از جنس پارچه ضخیم، پشم، نمد یا چرم ساخته میشود و آن را بر روی پشت اسب، قاطر، الاغ یا حتی شانهی انسان میآویزند تا وسایل مختلف را در آن حمل کنند. این واژه در فرهنگ کهن ایرانی جایگاهی ویژه دارد، زیرا خرجین یکی از ابزارهای اصلی حملونقل در زندگی روستایی، عشایری و سفرهای قدیم بوده و برای جابهجایی آذوقه، کتاب، ابزار و انواع لوازم کاربرد داشته است. «خرجین» به دلیل دوکیسهای بودن، تعادل خوبی بر روی حیوان یا انسان ایجاد میکرد و همین ساختار آن را به وسیلهای کارآمد در مسیرهای طولانی تبدیل مینمود. از نظر معنایی، این واژه با اصطلاحاتی مانند توبره، خورجین، کیسه دوطرفه و کولهی سنتی هممعنی است و در بسیاری از متون ادبی و تاریخی برای اشاره به وسایل سفر یا بار مختصر دیده میشود.
خرجین
لغت نامه دهخدا
خرجین. [ خ ُ ] ( اِ ) چیزی باشد از پلاس که زاد و رخت سفر در آن نهاده بر ستور بار کنند. ( از آنندراج ) ( از ناظم الاطباء ). خُرج. ( منتهی الارب ). خورجین:
چو خرجین معده پر از می کنم
بسر راه کوه سرین طی کنم.فوقی یزدی ( از آنندراج ).مرحوم دهخدا می گویند اصل آن در عربی خُرْجَین است یعنی دو خور ( دو خرج ) که در حالت رفعی «خرجان » میشود مگر آنکه بگوییم صورت نصب و جری برای آن علم شده است. || میوه خشکی که مانند خرجین دو کیسه دارد مانند میوه کلم و ترب. ( از گیاه شناسی ثابتی ص 524 ).
فرهنگ معین
(خُ ) (اِ. ) کیسه مانندی که بر پشت چهارپا می گذارند و از دو طرف آویزان شده در آن اجناس را قرار می دهند.
فرهنگ عمید
دو کیسۀ متصل به هم که روی چهارپا، موتورسیکلت، دوچرخه، یا شانه قرار می دهند.
فرهنگ فارسی
کیسهای که دروسطدودهانه داردودر آن لباس یا، خوراکی یاچیزهای دیگرمیگذارند، وبه ترک اسب
( اسم ) کیسه ای از پلاس که در آن جامه خوراکی و چیزهای دیگرنهند.
جمله سازی با خرجین
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 هرگز نکند ما را عالم به جوال اندر کز شمس حق تبریز پر کردم خرجینی
💡 تا به کعبه وصال تو برسند چاره آب و زاد و خرجین کن
💡 یار تو خرجین تست و کیسهات گر تو رامینی مجو جز ویسهات
💡 یا رب به پاس ذلت زوبین آتشین یا رب به حق عزت خرجین آبدار