سرسلسله

( ~. س س لِ ) (ص مر. ) [ فا - ع. ] بانی و مؤسس یک سلسله یا یک طایفه، رییس و پیشوا و بزرگتر یک فرقة مذهبی.

۱. بانی و مؤسس یک سلسله یا طایفه، نخستین فرد از یک خاندان که یکی پس از دیگری پادشاهی کنند.
۲. رئیس و پیشوا و بزرگ تر یک فرقۀ مذهبی.

بانی وموسس یک سلسله یاطایفه، رئیس وپیشوا

💡 او در سال ۵۰۶ هجری شمسی ۵۲۲ هجری قمری در خانواده‌ای دیلمی‌الاصل در فسا به دنیا آمد. این عارف و دانشمند سدهٔ ششم و هفتم و از سرسلسلهٔ روزبهانیان بوده و دیلمیان مقیم فارس بوده‌اند و چون در فسا به بَقل (سبزی و تره‌بار) فروشی اشتغال داشت ملقب به «شیخ روزبهان بقلی» بود.

💡 مزار خواجه احمد یسوی نام مکانی است در شهر ترکستان در جنوب قزاقستان که خواجه احمد یسوی در آنجا دفن شده است. مسجد و مقبره به دستور تیمور لنگ، سرسلسله دودمان گورکانیان بنا نهاده شد.

💡 ابوالفرج محمد بن هندوی رازی، شاعر اهل بیت است. ابن شهرآشوب وی را در شمار شاعرانی قرار داده که با حفظ تقیه، مدح اهل بیت می‌گفته‌اند و ابیاتی از سروده‌های وی را در بزرگداشت روز غدیر خم نقل کرده‌است (معالم، ۱۵۲، مناقب، ۳/۲۸). امینی به مناسبت نقل همین ابیات، در کتاب الغدیر وی را سرسلسلهٔ آل هندو دانسته و پس از آن، شرح حال دیگر مشاهیر این خاندان و پاره‌ای از اشعار آنان را نقل کرده‌است (۴/۱۷۲-۱۷۴).

💡 اهمیّت زیاد این اثر تاریخی به‌طور کلی در رابطه‌ای که با سلسله خاندان سلاطین صفویّه دارد جلوه‌گر می‌شود. اسلاف شاهان صفویّه و همچنین شاه اسماعیل یکم سرسلسله این خاندان در داخل این مجموعه تاریخی به خاک سپرده شده‌اند.

💡 قاسم بن عیسی بن ادریس بن معلق عجلی کرجی معروف به ابودُلَف عجلی (درگذشته ۲۲۵ یا ۲۲۶، بغداد) از فرماندهان نظامی برجسته مأمون عباسی و معتصم عباسی و از شاعران عرب‌زبان است که تألیفاتی نیز در این زمینه دارد. وی که مذهب تشیع را برای خود برگزیده بوده، سرسلسله سلاطین بنودلف است و داستان او با افشین در تاریخ مسعودی بسیار معروف است.