زلزله

( زلزلة ) زلزلة. [ زَ زَ ل َ ] ( ع مص ) نیک جنبانیدن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ): زلزل اﷲ الارض زَلزلة، زِلزالا، زَلزالا و زُلزالا؛ جنبانید خدا زمین را.( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). لرزیدن زمین. ( آنندراج ). لرزانیدن زمین. ( فرهنگ فارسی معین ). جنبانیدن. ( تاج المصادر بیهقی ) ( ترجمان القرآن ) ( دهار ). || ترسانیدن. ( فرهنگ فارسی معین ) ( از اقرب الموارد ). بی آرام ساختن کسی را. || ( اِ ) زمین لرزه. زلزله. ( ناظم الاطباء ). رجوع به زلزله شود.
زلزله. [ زَ زَ / زِ زِ ل َ / ل ِ ] ( از ع، اِ ) رجفه. لرز. لرزه. لرزش. جنبش سخت و حرکت شدید. ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ). جنبش زمین و زمین لرزه که بومهن و بومهین نیز گویند. ( ناظم الاطباء ). بومهن. بومهین. ( صحاح الفرس، یادداشت بخط مرحوم دهخدا ). لغزش، ارتعاش، جنبش و حرکات ناگهانی پوسته جامد کره زمین که در صورت شدت ساختمانها و شهرها را خراب و جمع کثیری را هلاک می کند. زلزله ها معمولاً بسبب لغزش توده های سنگ، فعالیت های آتشفشانی و بالاخره ریزش سقف غارهای بزرگ زیرزمینی حادث میشود. نقطه زیرزمینی منشاء زلزله را کانون و نقطه سطح زمین را که مستقیماً بالای کانون زلزله واقع است، مرکز زلزله نامند. امتداد زلزله ممکن است طولی یا عرضی یا دورانی موجی باشد که نوع اخیر موجب حرکات و ویرانی شدیدتر میشود و اگر در کف دریاها این وضع بوجود آید، موجب بوجود آمدن امواج شدید و خطرناک میگردد که گاهی سرعت این امواج از 800 کیلومتر در ساعت متجاوز می شود و ارتفاع آنها تا 20 متر هم می رسد.اگرچه نمی توان گفت نقطه ای از سطح زمین از زلزله مصون می باشد، ولی مناطقی در زمین یافت شده است که وقوع زلزله در آن منطقه ها فراوان است و این مناطق را کمربندهای زلزله نامیده اند و مهمترین آنها عبارتست از:
1 - کمربند اقیانوس کبیرکه شامل جبال آند، رشته ساحلی امریکای شمالی و امریکای مرکزی، جزایرآلئوسین، جزایر ژاپن، جزایر فیلیپین، جزایر هند شرقی و زلاند جدید می باشد.
2 - کمربند مدیترانه ای است که منطقه وسیعی از جبال مرتفع آسیای جنوبی و ناحیه دریای مدیترانه تا جبل الطارق راشامل می گردد. کمربندهای دیگری نیز وجود دارد که یا در خطوط آتشفشانهای زنده و یا در امتداد رشته کوههای جوان قرار دارند. باید دانست که کشور ما ایران در منطقه زلزله ( کمربند مدیترانه ای ) قرار دارد و بر اثر زلزله، خرابی های فراوانی از قدیم الایام در این کشوربوجود آمده است. ( از فرهنگ فارسی معین و دایرة المعارف فارسی ). در قاموس کتاب مقدس آرد: اول پادشاهان 19: 11 گویند که قورح و رفقایش به زلزله عظیمی گرفتار گردیدند و زلزله ای که در کتاب قاموس 1:1 و کتاب زکریا 14: 5 وارد است یوسیفوس مورخ نیز متعرض آن گشته است و نیز مذکور میدارد که زلزله مرقوم بحدی شدید بود که کوهی را در حوالی اورشلیم منشق ساخته... و یکی از علامات مخوف و ترسناکی که در وقت صلیب نمودن مسیح به ظهور رسید زلزله است، چنانکه در انجیل متی 27: 51 و 45 مسطور است... و زلزله هائی که در نبوت مرقوم افتاده، اشاره به کثرت فتنه و فساد در ولایات و ممالک می باشد - انتهی:

(زِ لْ زِ لِ ) [ ع. زلزلة ] ۱ - (اِمص. ) لرزش. ۲ - (اِ. ) تکان و جنبش شدید یا خفیف پوستة کرة زمین.

۱. (زمین شناسی ) لرزش پوستۀ زمین، زمین لرزه.
۲. [عامیانه، مجاز] بچۀ بسیار شلوغ و پرسروصدا.

زمین لرزه، لرزش وجنبش شدید، چین خوردگی زمین
۱ - ( مصدر ) لرزانیدن ( زمین ). ۲ - ترسانیدن. ۳ - ( اسم ) لرزش. ۴ - ( اسم ) ارتعاش و جنبش و حرکات ناگهانی پوسته جامد کره زمین که در صورت شدت ساختمانها و شهرها را خراب میکند و جمع کثیری را هلاک میکند. حرکات زمین براثر زلزله به دو قسم انجام میشود: یا حرکات افقی است که زمین مانند گهواره حرکت میکند یا عمودی است که به صورت بالا و پایین رفتن نوسانات ظاهر میشوند و معمولا نوع دوم خطرناک تر است زمین لرزه.
یا ترسانیدن نیک جنبانیدن

زِلزِله
نقشه گسل های زلزله در ایران
(یا: زمین لرزه) حرکت ناگهانی سطوح زمین. علت ایجاد زمین لرزه ها آزادشدن تنش های حاصل از زمین ساخت است که طی زمان در سنگ ها جمع می شوند. به مطالعۀ زمین لرزه ها لرزه شناسی می گویند. بیشتر زمین لرزه ها در امتداد گسل ها (شکستگی ها یا گسیختگی ها) و نواحی بینیوف روی می دهند. حرکات زمین ساختِ صفحات بیشترین سهم را در ایجاد زمین لرزه ها دارند. وقتی دو صفحه از جلوی یکدیگر عبور کنند، ممکن است درهم قفل شوند. وقتی تنش کافی در این نقاط انباشته شد، سنگ ها ناگهان می شکنند و مجموعه ای از امواج کشسان یا اِلاستیک (امواج لرزه ای) آزاد می کنند. درنتیجه، صفحات ناگهان رها می شوند. نیروی زمین لرزه ها (بزرگی زمین لرزه) با مقیاس ریشتر و آثار (شدت) آن ها را با مقیاس مرکالی اندازه گیری می کنند. نقطه ای که منشأ زمین لرزه است کانون یا ژرف مرکز (مرکز درونی) زلزله، و نقطۀ روی سطح زمین، که درست بالای کانون زلزله قرار دارد، مرکز سطحی نامیده می شود. زمین لرزۀ ۲۷ مارس ۱۹۶۴ در ایالت آلاسکای امریکا بزرگ ترین زمین لرزۀ ثبت شده ای است که شدت آن۸.۳ تا۸.۸ درجه در مقیاس ریشتر بود. زمین لرزۀ ۱۹۰۶ سانفرانسیسکو در امریکا از معروف ترین زمین لرزه های تاریخ است که بزرگی آن حدود۸.۳ درجه در مقیاس ریشتر بود. به نظر می رسد مرگ آورترین و مخرّب ترین زلزلۀ تاریخ بشر، در چین (۱۵۵۶) روی داده باشد. در ۱۹۸۷، زمین لرزه ای در کالیفرنیا با اندازه گیری امواج حاصل از فشار زیر سطحی با موفقیت پیش بینی شد. تلاش هایی که برای پیش بینی زمین لرزه صورت می گیرد عبارت اند از مطالعۀ پدیده هایی مانند تغییر در گازهای خروجی از پوسته، اندازه گیری سطح آبِ چاه ها، تغییر شکل ِ جزیی سنگ های سطح زمین، توالیِ لرزه های ضعیف، و بررسی رفتار حیوانات. احتمال جلوگیری از زمین لرزه ها بسیار بعید است، امّا به هر حال می توان لغزش سنگ ها را در نقاط حرکت آرام کرد یا در نقاطی که لغزش متوقف شده است، آن را به راه انداخت. این عمل با استخراج یا تزریق مقادیر فراوان آب به زیر زمین امکان پذیر است، چراکه آب همانند روان ساز عمل می کند و در مجموع، موجب کاهش فشار می شود. فعالیت های بشر نیز ممکن است موجب زمین لرزه شوند. معدن کاوی و استخراج آب یا نفت سبب فرونشینی زمین می شود که به ایجاد زمین لرزه ها کمک می کند. ساخت سدهای بزرگ و آزمایش های هسته ای زیرزمینی نیز گاهی با زمین لرزه مرتبط اند. بیشتر زمین لرزه ها در دریا روی می دهند و خسارات کمی به بار می آورند، امّا وقتی زمین لرزه ای شدید در ناحیه ای با تراکم جمعیت بالا روی دهد، موجب تخریب زیاد و تلفات جانی فراوان می شود. این زلزله ها را تسونامی (سونامی) می خوانند. شدیدترین تسونامی در ۲۰۰۵ در منطقه ای وسیع در جنوب شرقی، مشرق و شبه قارۀ هند روی داد که تلفات و خسارات فوق العاده ای برجای گذاشت. هنوز راهی برای پیشگویی مطمئن زمین لرزه وجود ندارد، هر چند اخیراً نظریۀ خلأ یا کمبود لرزه ای در تعیین مکان احتمالی زمین لرزه های مشابه موفق بوده است. در گسلِ سان آندرآس، در کالیفرنیا، دو صفحۀ امریکای شمالی و اقیانوس آرام از کنار هم می گذرند و به همین سبب، این منطقه جایگاه معروف زمین لرزه های بزرگ است. زمین لرزه ها باعث حرکت قطب شمال جغرافیایی به سمت ژاپن، با میزان ۶ سانتی متر در هر ۱۰۰ سال می شوند، زیرا بیشتر زمین لرزه ها در حاشیه های اقیانوس آرام روی می دهند و قطب شمال جغرافیایی را به سمت مرکز سطحی زمین لرزه ها منحرف می کنند.زلزله در ایران. ایران از نقاط زلزله خیز دنیاست. از حدود ۱۵۰۰ تاکنون بیش از ۱۷۰ زمین لرزۀ بزرگ در مناطق مختلف ایران اتفاق افتاده است که در حدود یک سوم آن به تبریز و نقاط دیگر آذربایجان، بیش از ۴۰ مورد به خراسان و کوه های ساحلی دریای خزر و بقیه به سایر نواحی ایران مربوط می شود. قطران، شاعر معروف در توصیف زلزلۀ مرگبار تبریز قصیده ای دارد. زلزله های نیشابور (۵۴۰، ۶۰۵، ۶۷۹ و ۸۰۸)، زمین لرزه های تبریز (۲۴۴، ۴۳۴ و ۱۱۳۴) در تاریخ ثبت شده اند. در دهه های اخیر نیز زلزله های شدید در طرود (۱۳۳۱) بوئین زهرا (۱۳۴۱) طبس (۱۳۵۷)، اردبیل، رودبار (۱۳۶۸) تلفات و خسارات هنگفت به بار آورده است؛ امّا هولناک ترین زلزلۀ سال های اخیر زمین لرزۀ بَم است که علاوه بر مرگ ده ها هزار تن و ویرانی شهر، ارگ معروف و تاریخی بم را، که بزرگ ترین بنای خشتی جهان بود، ویران کرد.

💡 در زیر خاک زلزله خواهد تو را شکست جز خاک تیره مالش تو خاکسار نیست

💡 این روستا در دهستان کاخک قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳۰۳ نفر (۱۰۹خانوار) بوده‌است. جمعیت روستا در سال ۱۳۴۸ حدود ۸۰۰ نفر بوده‌است. جمعیت این روستا بر اساس سرشماری سال ۱۳۵۵ که اولین سرشماری پس از زلزله می‌باشد ۶۱۸ نفر و در سرشماری سال ۱۳۸۵،۳۰۳ نفر بوده‌است.

💡 موآی‌های جزیره در طول جنگ‌های داخلی جزیره سرنگون شدند. در سال ۱۹۶۰، یک سونامی ناشی از زلزله‌ای در سواحل شیلی، درهٔ آهو تونگاریکی را نیز دربر گرفت.

💡 مقبرةالشعرا در گذشته با اسامی حظیرةالشعرا، حظیرةالقضاة و قبرستان سرخاب نیز نامیده می‌شد؛ اما گذشت روزگاران و مهم‌تر از آن حوادث طبیعی چون سیل و زلزله، شکل ظاهری آن را از بین برده‌است.

💡 این بقعه در در کنار مسجد کهن‌سال روستا واقع شده‌است. بر اساس کتیبه موجود در این مسجد، این بنای تاریخی در حدود سال ۲۴۴ هجری قمری ساخته شده و در سال ۷۳۷ هجری قمری، بعد از وقوع زلزله، به امر یکی از شاه‌زادگان جزیره هرمز یا لارستان مرمت شده‌است.