کماس

کماس. [ ک َ ] ( اِ ) کوزه ها بود پهن از سفال که در زیر بغل درآویزند. ( لغت فرس اسدی چ اقبال ص 200 ). نوعی از تنگ باشد و آن گرد و پهن و گردن کوتاه می باشد به اندام کاسه پشت و آن را ازسفال و چوب هم می سازند و بیشتر شبانان و مسافران دارند. ( برهان ). ظرف تنگ گردن کوتاه. ( ناظم الاطباء ). کوزه ای پهن و مدور کوتاه گردن که تُنگ نیز گویند. ( آنندراج ). کماسه. کماش. ( فرهنگ فارسی معین ):
گیرم که ترا اکنون سه خانه کماس است
بنویس یکی نامه که چندت همه کاس است ابوالعباس ( از لغت فرس ).|| کاسه چوبین و کشکول گدایان را هم گفته اند. ( برهان ). کاسه چوبین گدایان و شبانان. ( ناظم الاطباء ). کاسه چوبین. کشکول گدائی. ( فرهنگ فارسی معین ). بعضی به معنی کاسه پهن چوبین و سفالین که در بغل گیرند و کچکول گویند، دانسته اند. ( آنندراج ) ( انجمن آرا ).
کماس. [ ک َ ] ( ص ) به معنی کم و اندک آمده است که عربان قلیل خوانند. ( برهان ). کم و کاس. ( آنندراج ). کم و کاس و اندک و قلیل. ( ناظم الاطباء ). کم. اندک. قلیل. ( فرهنگ فارسی معین ). و رجوع به کماسی شود.

(کَ ) (ص. ) کم، اندک، قلیل.
(کَ یا کُ ) (اِ. ) کوزة سفالی دهان گشاد، کشکول.

کم، اندک.
نوعی کوزۀ سفالی یا چوبی دهان گشاد.

( صفت ) کم اندک قلیل.

کم، اندک، قلیل.
کوزة سفالی دهان گشاد، کشکول.

💡 می بیارید که می داروی درد حکماست مکشیدش که نیاید مدهیدش که نخواست

💡 گناه دشمن پوشد چو تیره گشت بعفو بچیرگی در عفو از شمایل حکماست

💡 قاضی شهر هرات بوده و قاضی منصور فرغانه او را تربیت نموده. غرض، از اکابر فضلا و از اماجد حکماست. وفاتش در سنهٔ ۶۲۶ در هرات. این قطعه از اوست:

💡 صریح گوید گفتارهای او، کاین مرد به غیرت از امرا و به حکمت از حکماست

💡 چو پرده حرم حرمت از میان برخاست دهن ببستم، چونانکه عادت حکماست

💡 اعتقاد تو چنین است، ولیکن به زبان گوئی او حاکم عدل است و حکیم الحکماست