چلب

چلب. [ چ َ ل َ ] ( اِ ) سنج را گویند و آن دو پارچه برنج تنک و پهن باشد که در بازیگاهها و نقاره خانه ها برهم زنند و بنوازند. ( برهان ) ( از جهانگیری ). دو طبقه پهن که از برنج سازند و می نوازند و سنج نیزگویند. ( رشیدی ). دو طبقچه که از برنج سازند و برهم زنند، در جنگ و عروسیها متداول است و آن را سنج نیز گویند و صنج معرب آن است. ( انجمن آرا ). قسمی آلت موسیقی بدون سیم که از دو صفحه مدور برنجین ساخته شده که هر صفحه رابه یک دست گیرند و آن دو رابه هم زده نوایی از آنها برآورند و در تداول عامه، سنج نامیده می شود و اکنون نیز زدن سنج در دسته های عزاداری بخصوص در دسته زنجیرزنها معمول است. چلاه. چلپ:
چو یک پاس بگذشت از تیره شب
ز پیش اندرآمد خروش چلب.فردوسی.اندر آن صحرا که شیران دولشکر صف کشند
و آسمان از بر همی خواند بر ایشان افترب
چشمه روشن نبیند دیده از گَرد سپاه
بانگ تندر نشنود گوش از غو کوس و چلب.فرخی.رجوع به چلاه و چلپ و سنج شود.
|| به معنی شور و غوغا و فتنه هم آمده است. ( برهان ). آشوب و فتنه. ( جهانگیری ). غوغا و آشوب و فتنه. ( رشیدی ) ( انجمن آرا ). جلب. هیاهو و جنجال. چلپ. شغب:
ای امتی که ملعون ْ دجال کرد کر
گوش شما ز بس چلب و گونه گون شغب.ناصرخسرو.بر دین خلق مهتر گشتندی این گروه
بومسلم ار نبودی و آن شور و آن چلب.ناصرخسرو.ز مهر و کینش غمگین عدو و شاد ولی
ز دست و تیغش بیدار امن و خفته چلب.قطران.رجوع به جلب و چلپ شود.

(چَ لَ ) (اِ. ) ۱ - سِنج. ۲ - شور و غوغا.

۱. از آلات موسیقی به شکل دو تخته فلز محدب و دایره مانند که با دست بر هم می زنند، سنج: چشمهٴ روشن نبیند دیده از گرد سپاه / بانگ تندر نشنود گوش از غو کوس و چلب (فرخی: ۶ ).
۲. شور وغوغا، فتنه و آشوب، جنجال و هیاهو.

شوروغوغا، فتنه و آشوب، جنجال وهیاهو
( اسم ) ۱ - دو پارچه برنج تنک و پهن که در نقاره خانه ها و غیره برهم زنند سنج. ۲ - شور و غوغا. ۳ - آشوب فتنه.
دو طبقچه ای که از برنج سازند و بر هم زنند در جنگ و عروسیها متداول است و آن را سنج نیز گویند.

سِن
شور و غوغا.

💡 از ده یاقس جانم، بره تو کس قاسم سن چلبی، دلم جانم سن، چلبی بزی انطمه

💡 سر قاسمی فدایت، دل و جان طفیل رایت بخدا، بروی ماهت، چلبی بزی انطمه

💡 صباحین مبارک السن، چلبی قلاک السن سلام ایله جان یردک، چلبی بزی انطمه

💡 او چند کتاب غیر دینی از جمله جهان‌نما نوشته کاتب چلبی را چاپ کرد.

💡 چلبی، شه جهانی، چلبی تو جان جانی چلبی، نه این، نه آنی، چلبی بزی انطمه