پروتوپلاسم به ماده زنده و اصلی درون سلول گفته میشود که تمامی فعالیتهای حیاتی سلول در آن انجام میگیرد و در حقیقت پایه و اساس زندگی در موجودات زنده به شمار میآید. این ماده از ترکیبات گوناگونی مانند آب، پروتئینها، چربیها، قندها، نمکهای معدنی و مواد آلی تشکیل شده و محیطی مناسب برای انجام واکنشهای زیستی فراهم میکند. دانشمندان آن را بخش زنده سلول میدانند، زیرا رشد، تغذیه، تنفس، حرکت و تولیدمثل سلولی به وسیله آن امکانپذیر میشود. پروتوپلاسم درون غشای سلولی قرار دارد و شامل دو بخش اصلی به نام سیتوپلاسم و هسته است که هر کدام وظایف ویژهای در ادامه حیات سلول بر عهده دارند. سیتوپلاسم محیطی ژلهمانند است که اندامکهای سلول در آن جای گرفتهاند و هسته نیز مرکز کنترل فعالیتهای سلولی محسوب میشود. این ماده در تمام موجودات زنده، از گیاهان و جانوران گرفته تا باکتریها و جانداران تکسلولی، وجود دارد و بدون آن ادامه زندگی ممکن نیست. واژه پروتوپلاسم از زبان یونانی گرفته شده و معنای آن «ماده نخستین شکلدهنده زندگی» است که به اهمیت بنیادی آن در زیستشناسی اشاره دارد. در گذشته برخی دانشمندان آن را «جوهر حیات» مینامیدند، زیرا تصور میکردند راز زنده بودن موجودات در همین ماده نهفته است. امروزه با پیشرفت علم زیستشناسی، ساختار و عملکرد دقیق پروتوپلاسم بهتر شناخته شده و نقش آن در فعالیتهای سلولی به صورت علمی توضیح داده میشود.
پروتوپلاسم
فرهنگ معین
( ~. ) [ فر. ] (اِ. ) مادة سیال و بی رنگ زندة سلول های گیاهی و جانوری که از دو جزو سیتوپلاسم و هسته تشکیل شده و سطح آن دارای نیروی کششی خاصی است که آن را از جاری شدن محفوظ می دارد و ضمناً موجب حفظ آن در برابر مایعات دیگر است، درون یاخته (فره ).
فرهنگ عمید
= سیتوپلاسم
دانشنامه عمومی
پروتوپلاسم ( به انگلیسی: Protoplasm ) به بخش زندهٔ سلول گفته می شود که توسط غشای سلول احاطه شده است. معمولا پروتوپلاسم یک اصطلاح عمومی برای سیتوپلاسم است دیواره نخستین گیاه توسط پرتوپلاست ساخته میشود.
پروتوپلاست = هسته + سیتوپلاسم - غشاء
پروتوپلاسم = ( هسته ) + سیتوپلاسم + ( غشاء )
• موارد درون دوهلال، اجماع عام ندارند.
دانشنامه آزاد فارسی
پروتوپلاسْم (protoplasm)
(یا: پیش مایه) محتوی یاختۀ زنده. به عبارت دقیق تر، همۀ ساختارهای متمایز (اندامک ها) را در یاخته شامل می شود، ولی معمولاً به مادۀ ژله ای شکلی اطلاق می شود که اندامک ها در آن غوطه ورند. بخشی از محتوی یاخته که در بیرون هسته قرار می گیرد، سیتوپلاسم نام دارد.
ویکی واژه
مادة سیال و بی رنگ زندة سلولهای گیاهی و جانوری که از دو جزو سیتوپلاسم و هسته تشکیل شده و سطح آن دارای نیروی کششی خاصی است که آن را از جاری شدن محفوظ میدارد و ضمناً موجب حفظ آن در برابر مایعات دیگر است، درون یاخته (فره)
جمله سازی با پروتوپلاسم
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 در این فرایند، با از بین رفتن دیواره سلولی، ساختاری لوله مانند بین دو سلول مجاور تشکیل میشود (لولهٔ همیوغی) سپس پروتوپلاسم یکی از سلولها به سلول دیگر منتقل میشود. با اتصال این دو سلول، ساختاری دیپلوئید به وجود میآید که زیگوسپور نامیده میشود.