اصطلاح «پیش هسته ای» در زیستشناسی به موجوداتی گفته میشود که سلولهایشان فاقد هستهی مشخص و غشادار باشد و مواد ژنتیکی آنها در سیتوپلاسم آزاد قرار داشته باشد. این اصطلاح معادل انگلیسی prokaryote است و شامل دو شاخه اصلی باکتریها و آرکیباکتریها میشود. پیش هسته ای ها سادهترین و قدیمیترین نوع سلولها در تکامل حیات هستند و نسبت به سلولهای یوکاریوتی ویژگیهای ساختاری کمتری دارند، مانند فقدان اندامکهای غشادار و سازماندهی هسته. این موجودات معمولاً کوچک، تکسلولی و با توانایی تکثیر سریع هستند و در محیطهای متنوعی از خاک و آب گرفته تا بدن سایر موجودات زندگی میکنند. پیش هسته ای ها نقش مهمی در چرخههای زیستی، تجزیه مواد آلی و تثبیت نیتروژن دارند و پایه و اساس حیات میکروبی در زمین محسوب میشوند. در مطالعات زیستشناسی، شناخت ویژگیهای پیش هسته ای ها به درک تکامل سلولها و تفاوتهای ساختاری و عملکردی آنها با سلولهای یوکاریوتی کمک میکند. این واژه نشاندهندهی سطح ساده و ابتدایی سازمان سلولی است و با مفاهیمی مانند «تکسلولی»، «سادهترین سلولها» و «بدون هستهی واقعی» هممعنی است.
پیش هسته ای
فرهنگستان زبان و ادب
{prokaryotic/ procaryotic} [زیست شناسی] 1. مربوط به پیش هستگی 2. جاندار پیش هسته ای
دانشنامه آزاد فارسی
پیش هسته ای (prokaryote)
(یا: پروکاریوت) در زیست شناسی، موجود زنده ای که یاخته هایش فاقد اندامک ها (ساختارهای ویژه جداگانه ای مانند هسته، میتوکندری ها، و کلروپلاست ها) است. در پروکاریوت ها، دی اِن اِی به شکل کروموزوم آرایش نیافته است، ولی ساختار د ر هم تابیده ای، معروف به شبه هسته (نوکلئویید)، دارد. پروکاریوت ها، باکتری ها و سیانوباکترها (← جلبک های سبزآبی) را شامل می شوند. همۀ موجودات دیگر یوکاریوتاند.