نقشی
حسین دهلوی، ملقب به نقشی، یکی از شاعران برجسته زبان فارسی در شبهقاره هند در سده دهم هجری قمری به شمار میآید. شهرت او مدیون اشعار لطیف و خوشآهنگ فارسی است که در محیط فرهنگی آن روزگار که زبان فارسی همچنان زبان درباری و ادبیات فاخر محسوب میشد، سروده است. این شاعر با تخلص هنری نقشی توانست جایگاه خود را در میان غزلسرایان و قصیدهسرایان آن دوره تثبیت کند و آثارش نشاندهنده تسلط کامل او بر ظرایف و قواعد شعر فارسی است.
با توجه به منابع تاریخی، زندگی حرفهای و ادبی این شاعر در بستر تحولات سیاسی و فرهنگی هندوستان آن زمان شکل گرفت. او در دورانی فعالیت میکرد که شعر فارسی در قلمرو سلاطین گورکانی یا ایالتهای وابسته، از رونق و اعتبار ویژهای برخوردار بود و شاعران بسیاری برای کسب شهرت و مقام به سرودن شعر در این زبان روی میآوردند. دیوان اشعار نقشی، هرچند ممکن است به گستردگی آثار برخی معاصرانش نباشد، اما از نظر استواری محتوا و زیبایی بیان، حائز اهمیت است و پژوهشگران ادبیات فارسی هند، همواره به آثار وی به دیده احترام مینگرند.
تاریخ وفات حسین دهلوی، به تقریبی در سال ۹۸۸ یا ۹۸۹ هجری قمری ذکر شده است. این اواخر قرن دهم میلادی مصادف با پایان حیات بسیاری از بزرگان ادبیات فارسی در هند است که پس از آن، شاهد تغییراتی در سبکها و گرایشهای ادبی در منطقه بودیم. میراث ادبی باقیمانده از نقشی، نمادی است از استمرار و شکوفایی زبان و ادب فارسی در سرزمینی که بعدها شاهد غلبه کامل زبانهای محلی بر عرصههای ادبی بود، و از این منظر، جایگاه او در تاریخنگاری ادبیات فارسی اهمیت ویژهای دارد.
مترادفها
نقش، طرح، الگو
متضادها
ساده
لغت نامه دهخدا
نقشی. [ ن َ ] ( اِخ ) حسین دهلوی ( مولانا... )، متخلص به نقشی. از پارسی گویان قرن دهم هندوستان است.به سال 988 یا 989 هَ. ق. درگذشته است. او راست:
شکر خدا که عمر عزیزم تلف نشد
در یاد زلف و روی تو شد صبح و شام ما.
( از صبح گلشن ص 536 ) ( از قاموس الاعلام ج 3 ص 1960 و ج 6 ص 4598 ) ( از فرهنگ سخنوران ص 614 ).
فرهنگ فارسی
حسین دهلوی متخلص به نقشی از پارسی گویان قرن دهم هندوستان است به سال ۹۸۸ یا ۹۸۹ درگذشته است.
جمله سازی با نقشی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 بغایت موم او نقشی نکو داشت زهی موم و زهی نقشی که او داشت
💡 گر تو نقشی بنمایی که دل از کف ببرد کافرم گر نکنم پیش تو صد بار سجود
💡 کمال آینه در سادگی و بی نقشی ست خوشم که پاک شد از نقش مختلف گهرم