لغت نامه دهخدا
مؤخر. [ م ُءْ خ َ ] ( ع اِ ) مُؤْخِر. مؤخرة. رجوع به مؤخِر شود.
مؤخر. [ م ُءْ خ ِ ] ( ع اِ ) مُؤْخَر. گوشه چشم به طرف گوش. ( غیاث ) ( آنندراج ).
- مؤخرالعین؛ دنباله چشم. ( ناظم الاطباء ). گویند: نظر الیه بمؤخر عینه او بمقدم عینه؛ دید او را به دنباله چشم به کنج چشم.
|| مؤخرالرحل؛ دنباله پالان. ( منتهی الارب ).
مؤخر. [ م ُ ءَخ ْ خ ِ ] ( ع ص ) مبنیاً للفاعل، سپس گذارنده چیزها و نهنده آنها بجای آنها و این از صفات باری تعالی است. ( منتهی الارب ). فراپس دارنده. ( مهذب الاسماء ). سپس گذارنده چیزها و نهنده هر چیز به جایش و این از صفات باری تعالی جل شأنه می باشد. ( ناظم الاطباء )( آنندراج ). || ( اِ ) موخرالعین؛ دنباله چشم. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). || مؤخرالرحل؛ دنباله پالان. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ).
مؤخر. [ م ُ ءَخ ْ خ َ ] ( ع ص ) مبنیاً للمفعول، سپس چیزی. خلاف مقدم. گویند: ضرب مقدم رأسه و مؤخر رأسه. ( منتهی الارب ). مؤخر [ م ُ ءَ خ خ ِ ]. سپس گذاشته شده و سپس مانده. ( ناظم الاطباء ). واپس داشته شده. ( یادداشت مؤلف ). بازپس. ( دهار ). سپس چیزی خلاف مقدم. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء )( آنندراج ). آن که پس از دیگری است. مستأخر. پسین. خلاف مقدم. مقابل مقدم. ( از یادداشت مؤلف ):... به وجود آخر و به زمان مؤخر آمد. ( سندبادنامه ص 13 )... در سلسله زمان مؤخر... ( سندبادنامه ص 14 ). || ( اِ ) دنباله چشم. ( یادداشت مؤلف ).
- مؤخرالعین؛ دنباله چشم. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). لحاظ. دنبال چشم. دنباله چشم. آن طرف چشم که دنبالش صدغ است. ( یادداشت مؤلف ). گوشه چشم. ( مهذب الاسماء ).
|| مؤخرالرحل؛ دنباله پالان. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || ( اِخ ) ( اصطلاح فلکی ) نام منزل بیست و هفتم از منازل قمر و آن دو ستاره است مثل مقدم در برج حوت. ( غیاث ) ( آنندراج ). دو کوکبند روشن، میان ایشان مقدار نیزه ای از کواکب قوس مجتمع؛ و عرب این هر دو را به مرغهای دلو مانند کنند، یعنی موضعهایی که آب برون می ریزد و آن منزل بیست و هفتم است از منازل قمر و رقیب آن هواست. ( جهان دانش ص 124 ).
