واژه «مسامت» در زبان فارسی و عربی دارای چند معناست که بسته به کاربرد، مفهوم آن تغییر میکند، اما مهمترین معنای آن «در مقابل و روبهروی چیزی قرار گرفتن» است. در این کاربرد، «مسامت» به حالتی گفته میشود که دو چیز در یک راستا و بهصورت موازی یا روبهرو با یکدیگر قرار داشته باشند. برای مثال در متون علمی و قدیمی، وقتی گفته میشود خورشید در «مسامت» نقطهای قرار دارد، یعنی دقیقاً در مقابل یا بالای آن نقطه واقع شده است. این معنا بیشتر در مباحث نجومی، طبیعی و توصیف موقعیتها به کار میرود. از سوی دیگر، این واژه به عنوان اسم نیز کاربرد دارد و به نوعی چوب پهن و ضخیم گفته میشود که در زیر پایههای در نصب میکنند تا استحکام آن بیشتر شود. همچنین در گذشته به چوبی که در جلوی هودج (کجاوه) قرار میگرفت نیز «مسامت» گفته میشد. بنابراین این واژه هم معنای وصفی (روبرو بودن) دارد و هم معنای اسمی (نوعی چوب). در مجموع، مفهوم اصلی آن بر نوعی همراستایی، مقابله یا استقرار در برابر چیزی دلالت میکند. این واژه بیشتر در متون کهن، علمی و سنتی دیده میشود و در زبان امروزی کمتر رایج است.
مسامت
لغت نامه دهخدا
مسامت. [ م ُ م ِ] ( ع ص ) نعت فاعلی از مسامتة. مقابل و موازی چیزی قرار گیرنده. روبرو و مقابل شونده. رجوع به مسامتة شود: هر گه خورشید مسامت جایگاهی شود و یا قریب مسامت و بدان جایگاه آب بود.. بخار شود... و هرگاه که خورشید از مسامت آن جایگاه دور شود... هوای اوسرد شود.... ( رساله کائنات جو ابوحاتم اسفزاری ).
مسامت. [ م َ م َ ] ( ع اِ ) مسامة. چوبی پهن و کلفت که در زیر قاعده در نصب کنند. || چوب جلو هودج. رجوع به مسامة شود.
مسامة. [ م َ م َ ] ( ع اِ ) چوبی است پهنا غلیظ در زیر هر دو قاعده در. || چوب پیش هودج. ( منتهی الارب ).
فرهنگ معین
(مَ مَ ) [ ع. مسامة ] (اِ. ) ۱ - چوب پهن و کلفتی که در زیر هر دو قاعدة در نصب کنند. ۲ - چوب جلو هودج.
ویکی واژه
مسامة
چوب پهن و کلفتی که در زیر هر دو قاعدة در نصب کنند.
چوب جلو هود
جمله سازی با مسامت
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 گر مرد احتیاطی از خود مباش غافل طوفان به هر مسامت چندین تنور دارد
💡 مسامت گردد از خوی هم چو دریا تو در وی غرقه گشته بی سر و پا