فرهنگ فارسی
تکامل هنر ماقبل تاریخ در آغاز عهد چهارم بشرایط جغرافیایی و یخبندان قاره اروپای شمالی وابسته بود. در این زمان انسان در غارها میزیست و در آنجا با رئالیسم فوق العاده ای تصاویر و نقاشی- هایی را که عبارت بود از تصاویر حیوانات زمان خود مانند: گوزن گاو وحشی ماموت خرس اسب و بزوحشی نقش میکرد. این نقاشیهای روی سنگ بیشتر در جنوب غربی فرانسه در [ فون دو گوم ] [ لاسکو ] [ لورته ] [ نیو ] و در شمال شرق اسپانیا پیدا شده اند. در بعضی از غارهای فرانسه کنده کاریهای برجسته پیدا شده اند که موضوع آنها شبیه موضوع های نقاشیهای غارهای نامبرده در بالاست. در حدود ۱٠٠٠٠ سال ق م. یخچالها از بین میروند و انسان دوره نوسنگی غارها را ترک گفته و بتدریج به کنار رودها و دریاچه ها میرود و دو مساکن میان دریاچه را بنا میکند. با پیدایش مفرغ و آهن انسان تمدن نوینی را بوجود آورد. در حدود ۲۵٠٠ سال ق م. انسان ردیف ستونهای سنگی بزرگ [ مانهیر ] را بر پا میدارد و یا آنها را بشکل دایره در آورده و [ کروملش ] ها و یا [ دلمن ] ها را میسازد.