معنی واژه لباسات چیست

لباسات

واژه «لباسات» در زبان عربی و متون کهن فارسی، در اصل جمع واژه «لباس» است، اما در کاربردهای ادبی و معنوی، تنها به معنای پوشش ظاهری به کار نرفته و مفاهیم کنایی و اخلاقی نیز پیدا کرده است. در بسیاری از متون کلاسیک، این واژه به صورت استعاری برای اشاره به تملق، چاپلوسی و سخنان فریبنده استفاده شده است که ظاهر زیبا اما باطن نادرست دارند. در این معنا، لباسات به رفتارهایی گفته می‌شود که در آن فرد با سخن یا عمل، حقیقت را پنهان کرده و با نرمی و ظاهرسازی سعی در فریب دیگران دارد. همچنین در برخی منابع، این واژه به معنای مکر، حیله و دورویی نیز آمده است که نشان‌دهنده جنبه منفی و ناپسند آن در اخلاق اجتماعی است. شاعران و نویسندگان قدیم از این واژه برای نکوهش کسانی استفاده کرده‌اند که با ظاهر آراسته و سخنان خوشایند، قصد فریب دیگران را داشته‌اند. در این کاربرد، لباسات در برابر صداقت و راستی قرار می‌گیرد و نمادی از رفتارهای غیرصادقانه محسوب می‌شود. این واژه در ادبیات اخلاقی برای هشدار نسبت به فریب‌کاری و دورویی به کار رفته و بار معنایی منفی دارد. از نظر زبانی، این معنا توسعه‌یافته‌ای از مفهوم اصلی «لباس» است که از پوشاندن ظاهر به پوشاندن حقیقت و نیت انسان منتقل شده است. در مجموع، «لباسات» در متون کهن علاوه بر معنای لغوی، به معنای مکر، حیله، تملق و رفتارهای فریبنده نیز به کار می‌رود و برای بیان نقد اخلاقی در ادبیات فارسی استفاده شده است.

لغت نامه دهخدا

لباسات. [ ل ِ ] ( ع اِ ) ج ِ لباس. || کنایه از تملق و چاپلوسی است. ( غیاث ):
سخن آموز که تا پند نگیری ز سخن
پند را باز ندانی ز لباسات و فریب.ناصرخسرو. || مکر و تزویر و خدعه و دوروئی:
شاها ز تو غوری بلباسات بجست
ماننده جوژه از کف خات بجست
از اسب پیاده گشت و رخ پنهان کرد
پیلان بتو شاه داد و از مات بجست.فردوس مطربه ( از تاریخ جهانگشای جوینی ).