شیشدر اصطلاحی در بازی تخته نرد است که به وضعیتی اشاره دارد که یکی از بازیکنان شش خانه از مهرههای حریف را تحت کنترل خود درآورده و در نتیجه، حریف قادر به حرکت دادن مهرههایش نیست. این واژه همچنین به معنای سرگشتگی و سردرگمی نیز به کار میرود. طبق تعریف فرهنگ معین، این واژه به موارد زیر اشاره دارد: هر چیزی که دارای شش در و شش جهت باشد. در بازی نرد، وضعیتی که یکی از بازیکنان شش خانه مقابل مهرههای حریف را در اختیار دارد و حریف نمیتواند مهرههایش را جابهجا کند. مسدود بودن راه خروج و نجات.
ششدر
لغت نامه دهخدا
ششدر. [ ش َ / ش ِ دَ ] ( ص مرکب ) هرچیز که دارای شش در باشد. ( ناظم الاطباء ). دارای ابواب سته. که شش در، او را باشد. ( یادداشت مؤلف ). || که شش جهت او را باشد. ( از ناظم الاطباء ). || ( اِ مرکب ) شش جهت را نیز گویند. ( برهان ). || گاهی لفظ ششدر کنایه باشد از شش جهات عالم. ( غیاث اللغات ). دنیا. ( مؤید الفضلاء ). کنایه از عالم و دنیا به ملاحظه جهات سته. ( انجمن آرا ).
فرهنگ معین
( ~. دَ ) (اِمر. ) ۱ - هرچیز دارای شش در و شش جهت. ۲ - در بازی نرد چنان است که یکی از بازیکنان، شش خانه مقابل مهره های حریف را گرفته باشد و او نتواند مهره های خود را حرکت دهد. ۳ - (کن. ) بسته بودن راه خروج و نجات.
فرهنگ فارسی
۱ - هر چیز دارای شش در و شش جهت. ۲ - ( نرد ) چنانست که یکی از بازیکنان شش خانه که یکی از بازیکنان شش خانه مقابل مهره های حریف را گرفته باشد و او نتواند مهره های خور را حرکت بدهد. ۳ - بسته بودن راه خروج و نجات. یا ششدر تنگ. دنیا. یا ششدر فنا. دنیای فانی. یا به ششدر افتادن. ۱ - ششدر شدن در بازی نرد. ۲ - سخت در تنگنا افتادن یا ششدر حیرت افتادن. در امری سخت متحیر شدن و خود را بیچاره یافتن.
جمله سازی با ششدر
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 من محنت زده در ششدر عجز بیبرون شو شده چون مهرهٔ نرد
💡 نقش را کج مباز با عرفی مهره تا کی بششدر اندازد