( آرتاباز ) آرتاباز. ( اِخ ) نام سپهدار دارای سوم که پس از دارا از جانب اسکندر چترپت باختر و بلخ گردید. || نام چندین پادشاه ارمینیه. و رجوع به ارته باذ شود.
ارتاباز. [ اَ ] ( اِخ ) نام چند تن از ایرانیان عهد قدیم. رجوع به ارته باذ شود.
( آرتاباز ) نام سپه دار اسکندر
نام چند تن از ایرانیان عهد قدیم
اسم: آرتاباز (پسر) (فارسی) (تاریخی و کهن) (تلفظ: ārtā bāz) (فارسی: آرتاباز) (انگلیسی: arta baz)
معنی: نام فرمانده گردونه های کوروش پادشاه هخامنشی، ( اَعلام ) ) نام سپهدار و فرمانده ی گردونه های کوروش، ) نام سپهدار دارای سوم که پس از دارا از جانب اسکندر چَترپَت [ساتراپ یا استاندار] باختر و بلخ گردید، ) نام چندین پادشاه ارمیه، ارمنستان و آسیای صغیر در دوره ی هخامنشی و اشکانی
آرتاباز (خاراسن). آرتاباز خاراسن، از ۴۷–۴۸ پ. م پادشاه خاراسن، از حکومت های دست نشانده اشکانیان بود.
مانند بسیاری از پادشاهان خاراسن، او فقط از منابع سکه شناسی شناخته شده است،
یک تترادراخما منحصر به فرد، به تاریخ DXS ( ۴۸–۴۷ پ. م ) و در پشت آن یک نوشته یونانی قرار گرفته و این متن را به نمایش می گذارد.
basileōs artabazo theopatoros aytokratoros sōtēros philopatoros kai philellēnos شاه آرتاباز، از تبار الهی، فرمانروای خود، نجات دهنده، که پدرش و یونانیان را دوست دارد.
چینش مربع این لقب که در اطراف هراکلس یونانی قرار گرفته است، از سبک مرسوم ضرب سکه معاصر اشکانی کپی شده است.
نام او یونانی شد، زیرا مانند سلفش، سکه او را به عنوان Soter ( ناجی ) توصیف می کرد.
لوسیان نیز از او یاد کرده است. به گفته وی هنگام به قدرت رسیدن او ۸۶ ساله بود.
آرتاباز. رجوع شود به:ارته وزده
از عبارتهای تاریخنگاران یونان باستان نظیر هرودوت، کتسیاس، کزنفون است. اصطلاح فوق در زمان هخامنشیان رایج بوده ولی ممکن است سابقه دیرینهتر داشتهباشد.
💡 آرتابازانس، حاکم خودمختار ارمنستان، کسی بود که به دنبال حمله پادشاه سلوکی، آنتیوخوس سوم به انقیاد سلوکیها در آمد. او ساتراپی ایرانی تبار بود.
💡 از آنجایی که اوضاع برای اسکندر به سمت بحرانی شدن پیش میرفت، شخصا فرماندهی عملیات سرکوب سمرقند را برعهده گرفت؛ اما پیش از آن به وی خبر رسید که اسپیتامن به سمت بلخ پیش رفته، گرچه توسط ساتراپ باختر، یعنی آرتاباز، عقب رانده شده است.
💡 آرتاکاما (٣٢۴ پیش از میلاد) اشرافزاده ایرانی و فرزند آرتاباز دوم از دودمان فارناکیان و همسر دوم بطلمیوس یکم سوتر، سردار تحت امر اسکندر مقدونی و اولین فرعون از دودمان بطلمیوسی مصر بود.
💡 دختر آرتاباز دوم بارسینه، ممکن است با اسکندر ازدواج کرده باشد و ممکن است مادر هراکلس باشد. دختر دیگرش، آرتاکاما، با بطلمیوس یکم سوتر ازدواج کرد و دختر سوم، آرتونیس، با ائومنس ازدواج کرد.
💡 پس از شکست نهایی و مرگ داریوش سوم در ۳۳۰ پیش از میلاد، اسکندر مقدونی آرتاباز دوم را برای وفاداری خود به پادشاه هخامنشی با اعطای ساتراپی باکتریا به رسمیت شناخت و به او پاداش داد، پستی که تا آن زمان مرگ وی در سال ۳۲۸ پیش از میلاد عهدهدار آن بود.
