اثباتی
واژهای است که در زبان فارسی به عنوان یک صفت، معنای مربوط به اثبات یا نشاندهنده اثبات را به خود میگیرد. این کلمه از ریشه اثبات مشتق شده است که خود به معنای محکم کردن، برقرار ساختن، یا آوردن دلیل و برهان برای صحت چیزی است. بنابراین، هرگاه چیزی را اثباتی بخوانیم، به این نکته اشاره داریم که آن شیء، مفهوم، یا عمل، ماهیتی دارد که در جهت تأیید، تحقیق، یا ارائه شواهد برای صحت مطلبی گام برمیدارد. این صفت نه تنها در محاورات روزمره کاربرد دارد، بلکه در متون علمی، حقوقی و فلسفی نیز جایگاه ویژهای یافته و به دقیقتر شدن بیان کمک شایانی میکند.
کاربرد این صفت محدود به یک حوزه خاص نیست و میتوان آن را در زمینههای مختلف مشاهده کرد. برای مثال، در علم حقوق، ادله اثباتی به مجموعه شواهد و قرائنی اطلاق میشود که در دادگاه برای اثبات جرم یا بیگناهی متهم ارائه میگردند. در فلسفه و منطق، یک گزاره اثباتی گزارهای است که وجود یا وقوع چیزی را تأیید میکند و در مقابل گزارههای سلبی قرار میگیرد که به نفی یا عدم وجود چیزی میپردازند. همچنین، در تحقیقات علمی، روشهای اثباتی به متدهایی گفته میشود که هدفشان جمعآوری شواهد تجربی و دادههای قابل مشاهده برای تأیید یا رد فرضیات است. این تنوع در کاربرد، بیانگر عمق و گستردگی معنایی این صفت در زبان فارسی است.
مترادفها
مثبت، تأییدی
متضادها
سلبی، منفی
لغت نامه دهخدا
اثباتی. [ اِ ] ( ص نسبی ) ایجابی. موجبه. مثبته. مقابل سلبی و نفیی.
فرهنگ فارسی
( صفت ) منسوب به اثبات ایجابی موجبه مثبته مقابل سلبی نفیی.
جمله سازی با اثباتی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 ما گدایان که نفی با لذاتیم پادشاهان ملک اثباتیم
💡 در منطق ریاضی، پاسخ به این پرسش میتواند به صورت اثباتی یا سلبی باشد که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند.
💡 پژوهشگر در پایان مقاله خود، با ارائه شواهد کافی، به یک نتیجهگیری اثباتی در مورد تأثیر تغییرات اقلیمی بر کشاورزی رسید.
💡 جملات خبری در زبان فارسی معمولاً دارای ساختار اثباتی هستند، مگر اینکه از ابزارهای نفی برای تغییر معنای آنها استفاده شود.