الاخلاق

💡 و کان (ص) یقول: «اللّهمّ انّی اعوذ بک من العجز و الکسل و الجبن و البخل و الهرم و عذاب القبر، اللّهمّ انّی اعوذ بک من الفقر و القلّة و الذّلّة و اعوذ بک ان اظلم او اظلم و اعوذ بک من الشّقاق و النّفاق و سوء الاخلاق».

💡 حلم، عبارت از بردباری است. قدما حلیم کسی را گفته‌اند که نفس او را سکون و طمانینتی حاصل شده باشد که غضب به آسانی تحریک او نتواند کرد، و اگر مکروهی بدو رسد در اضطراب نیفتد. از حضرت رسالت مروی است که «الحلم حجاب الآفات» لفظ حلیم را چون مقلوب کنی ملح شود، و از اینجا گفته‌اند که «الحلم ملح الاخلاق» شاعر حلم ممدوح را بدین سیاق ستوده:

💡 او مؤلف حدود سیصد مقالهٔ فلسفی، عرفانی، کلامی، و ادبی در دائرةالمعارف‌ها، مجلات دانشگاهی و مجلات غیردانشگاهی است. از جمله مقالات مشهور او می‌توان به «بررسی سبک‌شناختی توضيح الاخلاق تحرير خليفه سلطان»، «نگاهی به اسماعيليه و نظريه‌های کلامی فلسفی در مکتب اسماعيلی»، «شمول معنايی شعر حافظ و تأويل‌های يک سو نگرانه» و «خرقه‌سوزی آيينی رندانه اما آرمانی» اشاره کرد.

💡 اخلاق جلالی یا لوامع الإشراق فی مکارم الاخلاق (درخشش خورشید در خوبی رفتار) کتابی است از جلال‌الدین دوانی که آن را به تبعیت از اخلاق ناصری خواجه نصیرالدین طوسی نگاشته‌است.

💡 ابن مسکویه در اخلاق، هم دنباله‌روِ افلاطون است، و هم ارسطو. وی با برقراریِ تعادل میانِ قوایِ روح و فضائلِ اخلاقی، اعتقاداتش را در تهذیب الاخلاق چنین بیان می‌کند که: روان، دارای سه قوه است: قوهٔ عاقله، قوهٔ سبعیه، قوهٔ بهیمه که به ترتیب فضایلِ: حکمت، شجاعت و عفت را دارا می‌باشند. فضیلتِ چهارم که عدالت نام دارد از ایجاد تعادل میانِ سه فضیلتِ پیشین به وجود می‌آید.

💡 بحث‌های مربوط به مبحث الاخلاق در فلسفه اسلامی، به بررسی دقیق رفتار انسان‌ها و تفاوت میان عمل نیک و عمل بد در برابر خود و دیگران می‌پردازد.

💡 آموزه‌های مذهبی و اخلاقی همواره با تمرکز بر مبحث الاخلاق، تلاش می‌کنند تا چارچوبی برای زندگی با فضیلت و تعامل اجتماعی سالم با سایر انسان‌ها فراهم کنند.

💡 مطالعه آثار بزرگ دانشمندان در زمینه الاخلاق می‌تواند به ما کمک کند تا درک عمیق‌تری از ریشه‌های رفتاری و ارزش‌های انسانی در جوامع مختلف داشته باشیم.