کلمه «جلافت» صفت و اسم فارسی-عربی است که بیشتر معنای میان تهی بودن، سبکمغزی و بیخردی دارد. این واژه در متون قدیمی و لغتنامهها برای توصیف کسی یا چیزی به کار رفته که مغز یا عقل کمی دارد و رفتار یا گفتارش سطحی است. «جلافت داشتن» یعنی کسی بیمغز، سبکسر و میان تهی است و معمولاً بار منفی دارد. «جلافت کردن» هم به معنای سبکمغز رفتار کردن یا سخن گفتن بدون فکر و خرد است. ریشه این واژه از «جلف» گرفته شده که در اصل به معنای میان تهی کردن یا درشتخویی حیوانات بوده و به صورت مجازی به سبکمغزی انسانها اطلاق شده است. در متون ادبی و محاورهای، این واژه میتواند به بدخلقی، درشتخویی یا رفتار سطحی و بیعمق هم اشاره داشته باشد. فرهنگها و لغتنامهها این کلمه را با مفاهیم سبکسری، کودنی و بیخردی تعریف کردهاند. به طور خلاصه، جلافت به کسی گفته میشود که از نظر ذهنی یا رفتاری تهی، سبک و کمخرد است. این واژه هم به عنوان صفت برای افراد و هم به عنوان مصدر یا اسم برای توصیف رفتار سبک و بیمغزی به کار میرود.
جلافت
لغت نامه دهخدا
جلافت. [ ج ِ ف َ ] ( ع مص ) میان تهی بودن. ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || مجازاً بمعنی جهل و حماقت مأخوذ از جلف بکسر که بمعنی خم تهی و حیوان شکم دریده تهی کرده است. ( آنندراج ) ( غیاث اللغات ). بی مغزی و سبکی و تهی میانی.
- جلافت داشتن؛ بی مغز و سبک و میان تهی بودن. ( ناظم الاطباء ).
- جلافت کردن؛ بی مغزی و سبکی کردن. ( ناظم الاطباء ). رجوع به جلافةشود.
جلافة. [ ج َ ف َ ] ( ع مص ) درشت خوی و گول گردیدن. ( منتهی الارب ). جلف شدن. ( ذیل اقرب الموارد از لسان ). رجوع به جَلَف و جلافت شود.
فرهنگ معین
(جَ فَ ) [ ع. ] (مص ل. ) ۱ - میان تهی بودن. ۲ - بدخُلقی کردن. ۳ - سبکسری، بی - خردی.
فرهنگ عمید
۱. جلف بودن، سبکی.
۲. درشت خویی.
۳. بی مغزی، کودنی.
فرهنگ فارسی
درشتخوشدن، میان تهی بودن، بی مغزی، سبکی، کودنی
۱-( مصدر ) میان تهی بودن. ۲- ( اسم ) بیمغزی حماقت.
ویکی واژه
میان تهی بودن.
بدخُلقی کردن.
سبکسری، بی - خردی.
جمله سازی با جلافت
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 عائشه گفت: رسول بآن صحرا بیرون شد، روی بوادی رکام نهاد، ایشان جلافت و عداوت وی با مصطفی (ص) شناختند. از پی رسول بیرون آمدند. چون رسول بازگشت، ایشان را دید که میشتافتند. گفتند: یا رسول اللَّه چرا تنها باین وادی آمدی، پس از آنکه دانستی که جای رکام کافر است، و پیوسته در قصد تو است. رسول خدا بخندید، گفت: «یا ابا بکر أ لیس یقول اللَّه عز و جل: وَ اللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ»؟
💡 دیوانگی و سفاهتی مخلوط پس کبر و جلافتی بدان منضم