سریزد یکی از روستاهای تاریخی و باستانی در استان یزد و شهرستان مهریز است که قدمتی چند هزار ساله دارد. این روستا در گذشته به عنوان دروازه ورودی استان یزد شناخته میشد و به آن شهر فرافر میگفتند.
موقعیت جغرافیایی
این منطقه در فاصله ۵ کیلومتری شهرستان مهریز و ۴۰ کیلومتری شهر یزد واقع شده است.
تاریخ و فرهنگ
در کتب قدیمی، سریزد به عنوان یکی از سه رأس قرای ثلاثه یزد شناخته شده است که شامل فهرج و خویدک نیز میشود.
قدمت این روستا و آثار تاریخی آن به دورانهای مختلف تاریخی برمیگردد و نشاندهندهی غنای فرهنگی و تاریخی منطقه است.
آثار تاریخی
قلعه سریزد:
قلعهای تاریخی که به عنوان یکی از بزرگترین صندوقهای امانات بانکی ایران و جهان شناخته میشود. قدمت این قلعه به دوران ساسانیان (قرن ۳ تا ۷ میلادی) میرسد و به منظور ذخیرهسازی غلات و مواد غذایی ساخته شده است.
این قلعه دارای دو دیوار متحدالمرکز و خندقی به عرض ۶ متر و عمق ۳ تا ۴ متر است که نقش دفاعی داشته و از آن برای نگهداری پول و زیورآلات نیز استفاده میشده است.
رباط نو و رباط کهنه:
رباط کهنه به دوران سلجوقیان و رباط نو به دوران صفویه مربوط میشود. این رباطها به عنوان ایستگاههای بین راهی و محل استراحت کاروانیان ساخته شدهاند.
مسجد جامع:
این مسجد تاریخی به ۱۴۰۰ سال پیش برمیگردد و از زمان ورود مسلمانان به یزد و برقراری حکومت اسلامی در این منطقه ساخته شده است.
چاپارخانه:
بنایی کوچک در محله سفلی سریزد که به عنوان محل جمعآوری نامهها و پیامها در گذشته عمل میکرد.
دروازه شهر فرافر:
بنای باقیمانده از دروازهای که به عنوان ورودی به شهر یزد و شهر فرافر شناخته میشد و قدمت آن به نزدیک به هزار سال میرسد.
آبانبارها:
این روستا دارای چندین آبانبار تاریخی است که برای تأمین آب آشامیدنی در گذشته استفاده میشدند. این آبانبارها با طراحی خاص خود شامل بادگیرهایی برای خنک نگهداشتن آب هستند.
کشاورزی و محصولات
محصولات کشاورزی این روستا شامل انار، پسته، توت، بادام، گردو، شلیل، هلو، گوجه سبز، انگور و زردآلو است. عمده محصول کشاورزی این روستا انار است که به خاطر کیفیت بالا شناخته میشود.
