ابن بیلیک

[ویکی فقه] اِبْن ِ بَیْلیک، احمد شهاب الدین محسنی (۲۴ محرم ۶۹۹ -۷۵۳ق / ۲۱ اکتبر ۱۲۹۹-۱۳۵۲م )، شاعر، ادیب، فقیه شافعی و امیر منطقه دمیاط بود.
ابن بیلیک در اسکندریه به دنیا آمد. پدر وی بدرالدین بیلیک بن عبدالله محسنی، «نایب » (والی ) اسکندریه و برادرش ناصرالدین در ۷۴۲ق /۱۳۴۱م «نایب » قاهره بود. پس از آنکه ناصرالدین مغضوب واقع شد، وی را به طرابلس و احمد را به دمشق تبعید کردند. در شام احمد بن بیلیک، دوست و همدم امیر تنگز (د ۷۴۱ق /۱۳۴۰م ) نایب شام شد. به جهت این دوستی امیر شام زمینی به «اقطاع » به وی واگذار کرد. وی با تقی الدین سبکی نیز دوستی داشت، حتی هنگامی که به نظم التنبیه شیرازی همت گماشت. اشعار را به تدریج به نظر و تأیید او می رسانید. وی نیز مدتی امیر دمیاط بود
آثار
از ابن بیلیک چندین کتاب به صورت خطی در کتابخانه های جهان موجود است:۱. الجواهر الثمین فی نخب سیرالامین، رساله ای در سیره نبوی است که نسخه ای از آن در کتابخانه فاتح موجود است ۲. روضة الناظر و نزهة الخاطر، این کتاب شامل نظم و نثر و پند و اندرز و به شیوه کتاب زهرالا¸داب حصری است که نویسنده، آن را برای امیر ناصر بن البدر محسنی تألیف کرده است. نسخه ای از آن در کتابخانه توپکاپی سرای به شماره ۸۳۶۹ موجود است.۳. الروض النزیه فی نظم التنبیه، ابن بیلیک کتاب التنبیه فی فروع الشافعیة تألیف ابواسحاق ابراهیم بن علی شیرازی (د ۴۷۶ق /۱۰۸۳م ) را به نظم درآورد و الروض النزیه خواند. نسخه ای ازاین کتاب درمکتبةالاوقاف موصل و نسخه ای دیگر در کتابخانه چستربیتی به شماره ۳۳۱۲ موجود است.