نسخ قبل از امتثال

[ویکی فقه] نسخ قبل از امتثال، نسخ حکم مستفاد از آیه، پیش از عمل به مضمون آن را می گویند.
«نسخ قبل از امتثال» که آن را « نسخ حقیقی » نیز می گویند این است که مامورٌبه پیش از امتثال نسخ شود.
مثال
مانند آیه ۱۲ سوره مجادله، معروف به « آیه نجوا » که با آیه ۱۳ همین سوره نسخ شده است. آیه ۱۲ می فرماید: (یَا اَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اِذَا نَاجَیْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْوَاکُمْ صَدَقَةً). طبق این آیه، هنگام نجوای با پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلّم باید صدقه داد؛ اما پیش از این که مسلمانان به آیه عمل کنند، خداوند متعال آن را نسخ کرد و فرمود:(اَاَشْفَقْتُمْ اَن تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْوَاکُمْ صَدَقَاتٍ فَاِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَیْکُمْ). مفسّران گفته اند هیچ کس غیر از امیرمؤمنان علی علیه السّلام به این آیه عمل نکرد. آن حضرت یک دینار داشت که آن را به ده درهم تبدیل کرد و در ازای هر مسئله ای که از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم می پرسید، یک درهم صدقه می داد تا این که این فریضه نسخ شد.