محمد بن ابراهیم برغشی

[ویکی فقه] بَرْغُشی، یا بَرْغَشی، ابوالمظفر محمد بن ابراهیم، از وزیران پایان روزگار سامانیان است.
نام وی در برخی از منابع و پاره ای از نسخه ها بُزغُشی ضبط شده. اما در شرح تاریخ یمینی و منابع مهم دیگر نام او برغشی آمده است. با وجود این، تلفظ درست این نام، با اطمینان روشن نیست. از شعر ابومنصور فوشنجی (ملقب به مضراب الشعر) نیز تنها این اندازه پیداست که حرف اول و سوم آن متحرک و حرف دوم آن ساکن است. در عین حال، از آن جا که ناصرالدین منشی کرمانی نام او را برغوشی ضبط کرده است، بعید نیست که منسوب به برگوش، از شهرهای ناحیه چاچ بوده باشد.
نفوذ غلامان ترک در دربار سامانیان
نفوذ روز افزون غلامان ترک در دربار سامانی، نه تنها وزیران، دبیران و دهقانان ایرانی را تهدید می کرد، بلکه به تدریج از قدرت امیران سامانی نیز می کاست. از حدود ربع آخر سده ۴ق، اختلاف و بی اعتمادی میان والیان و سپهسالاران ایرانی و ترک دولت سامانی افزایش یافت. سقوط بخارا تختگاه سامانیان به دست ترکان مسلمان قراخانی (۳۸۲ق /۹۹۲م )، هر چند دوامی نداشت، اما آشفتگی اوضاع را بیش از پیش نمایان ساخت. اتحاد نافرجام ابوالحسن فایق و ابوعلی سیمجور برضد سامانیان (۳۸۴ق ) نیز، به توسعه قدرت سبکتکین امیرغزنه انجامید و دربار بخارا را زیر نفوذ وی قرار داد. حکومت نوح بن منصور سامانی یا نوح دوم (۳۶۵-۳۸۷ق /۹۷۶- ۹۹۷م ) نیز از همان ابتدا متکی به سرداران ترک بود. وزیر او عبدالله محمد بن احمد جیحانی ظاهراً «به سبب پیری عذر خواست »، اما شاید در باطن از تسلط و مداخله سرداران ترک در کار دیوان که باعث اختلال در اداره مملکت می شد، به تنگ آمده بود. چندسال بعدهم، وزیر دیگرش ابونصر بن ابی زید، به دست غلامان کشته شد.
منصب وزارت برغشی
نوح از بیم سبکتکین که پشتیبان وزیر بود، غلامان را دستگیر کرد و کشت. سپس از سبکتکین خواست تا جانشین وزیر را تعیین کند؛ اما سبکتکین در این ماجرا مداخله نکرد و سرانجام، ابوالمظفر برغشی که احتمالاً مورد تأیید سبکتکین نیز بود، به وزارت برگزیده شد و تا پایان فرمانروایی نوح بن منصور، وزارت او را برعهده داشت.
اختلاف برغشی با فایق
...