فیض الله بن زین العابدین بنیانی

[ویکی فقه] بَنْیانی، فیض الله بن زین العابدین بن حسام از معروف ترین مورخان و نویسندگان سده ۹ق /۱۵م در هند بود.
او نواده قاضی حسام بود و خاندانش همه از اهل فضل و دانش به شمار می رفتند، چنان که قاضی حسام جد وی در دربار سلاطین گجرات عنوان «ملک القضات و صدر جهان » داشت. بنیانی در مقدمه یکی از آثار خود به نام مجمع النوادر از جد دیگر خود، یعنی قاضی صدرالدین بنیانی نام برده، و مجموعه آثار او را بیش از ۸۰ مجلد کتاب و رساله دانسته است.
مکان فیض الله
ضبط نام محلی که فیض الله بدان منسوب است، دقیقاً معلوم نیست. عبدالحی حبیبی ضبط بنیان را پذیرفته، و آن را موضعی میان غزنین و ملتان دانسته است. به گفته او، منهاج سراج از این ولایت نام برده است و اکنون نیز جایی به نام «بنون » در آن حوالی وجود دارد. اما گروهی دیگر چون استوری به دفعات نام آنجا را «بنبان » ذکر کرده، و آن را محلی بین خراسان و ملتان به شمار آورده اند. (عبد المقتدر،. VI/۲۳) سعید نفیسی احتمال داده که بنیان یا بنبان ممکن است صورت تحریف شده بلیان - شهرکی نزدیک کازرون فارس - باشد.
صاحب منصب
به هرحال، فیض الله در میان خاندانی که بیشتر آنان عالمانی برجسته بودند، بالید و به زودی در دربار پادشاهان گجرات صاحب عنوان شد و نزد سلطان محمودشاه بیقرا (یا بیگره، بیگاره ) از سلاطین گجرات هند (حک ۸۶۳ -۹۱۷ق /۱۴۵۹-۱۵۱۱م ) تقرب یافت. در ۹۰۷ق به عنوان پیک و سفیر سیاسی محمودشاه به محمدآباد بنارس، واقع در هند جنوبی فرستاده شد. و در همان جا پاره ای از آثار خود را به نگارش درآورد. از جزئیات زندگی بنیانی بیش از این اطلاعی در دست نیست.
آثار خطی
...