سور قضایا

قیاس

[ویکی فقه] سور قضایا یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای الفاظ بیان گر کمّیّت موضوع قضیه حملیه، یا کمّیّت احوال و ازمان اتصال یا انفصال مقدّم و تالی است.
دسته ای از قضایا همراه سور هستند که به آنان قضیه محصوره گفته می شود. «سور» در لغت به معنای دیوار دور شهر است و در اصطلاح اهل منطق، لفظی است که دلالت بر کمیت و مقدار (کلیت و جزئیت) افراد موضوع کند؛ مانند: کلّ، بعض و….
وجه تسمیه
درباره دلیل نام گذاری لفظ دالّ بر کمّیّت به «سور» چنین گفته شده: همان گونه که دیوار دور شهر، تمام شهر را در بر می گیرد، این قبیل الفاظ نیز همه افراد موضوع یا بعضی از آنها را فرا می گیرد و آن را محدود و محصور می کند. به همین سبب این قضایا را «محصوره» یا «مسوره» می گویند.
سور قضایای حملیه و شرطیه
سور در قضایای حملیه بر تعداد و کلی یا جزئی بودن افراد موضوع دلالت دارد؛ مثلاً لفظ کلّ در «کل انسان حیوان» نشان می دهد که هر فردی از افراد انسان حیوان است، اما در قضایای شرطیه بر کمّیّت احوال و زمان ها دلالت دارد؛ مانند: هر زمانی که آفتاب طلوع کند پس روز موجود است.
مستندات مقاله
...