تکلیف موجودین

وظیفه حاضرین

[ویکی فقه] تکلیف موجودین به شمول تکلیف نسبت به افراد موجود در زمان خطاب اطلاق می شود.
تکلیف موجودین، مقابل تکلیف معدومین بوده و عبارت است از تکلیفی که در آن، خطاب شارع متوجه مکلفان موجود در زمان خطاب اعم از حاضران در مجلس خطاب و غایبان می باشد.
دیدگاه ها
میان اصولیون اختلاف است که آیا خطاب های شفاهی مانند: «یا ایها الذین آمنوا»؛ و «یا ایها الناس» به مشافهین و موجودین در مجلس خطاب اختصاص دارد یا عمومیت داشته و غایبین و معدومین را نیز شامل می شود؛ گروهی از اصولی ها مانند مرحوم « میرزای قمی » معتقدند خطاب های قرآن شفاهی و مختص به موجودین است و مقصود به افهام فقط آنها می باشند. عده ای دیگر مانند مرحوم « شیخ انصاری »؛ « محقق خراسانی »؛ « میرزای نایینی » و «مظفر» می گویند: از طریق آیات، روایات و اجماع علما، ثابت شده که تکالیفی که در قرآن آمده، عمومیت داشته و به مشافهین اختصاص ندارد.