ابومنصور موهوب بن احمد جوالیقی

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] جَوالیقی، ابومنصور موهوب بن احمد، ادیب، لغوی و نحوی بغدادی قرن ششم است.
وی در ذیحجه ۴۶۵ یا در ۴۶۶ در خاندانی کهن در بغداد زاده شد. هر دو تاریخ از خود او نقل شده است.
نام جوالیقی
وی به ابن جوالیقی نیز مشهور است. واژه جوالیقی، منسوب به جَوالیق، جمعِ جُوالِق، است. به گفته خود او، جُوالق (و جُوال ) مُعرَّب گُواله (کیسه بزرگ ) است. گویا یکی از نیاکان وی، جوال دوز یا جوال فروش بوده است. در عربی، غالباً صفت نسبی با واژه مفرد ساخته می شود؛ ازاین رو، ساخته شدن صفت نسبی با جوالیق، که جمع است، نادر می باشد. در این باره مناظره ای نیز میان جوالیقی و هروی نحوی (متوفی ۵۳۶) در بغداد درگرفت.
تحصیلات و اساتید
جوالیقی از نوجوانی به دانش اندوزی و سماع از استادان روی آورد. شهورترین استاد او خطیب تبریزی (متوفی ۵۰۲)، مدرّس نظامیه بغداد، بود که جوالیقی هفده سال در محضر وی دانش اندوخت و ملازم اوگشت. پس از فوت خطیب تبریزی، ابوالحسن علی بن محمد فَصیحی (متوفی ۵۱۰) در نظامیه بغداد جانشین وی شد، ولی چون شیعه بود اخراج گردید و جوالیقی در آن جا به تدریس پرداخت.
شاگردان
...