ابوالحسن ابن باذش

[ویکی فقه] اِبْن ِ باذِش، ابوالحسن علی بن احمد بن خلف محمد انصاری غرناطی (شوال ۴۴۴-۱۳ محرم ۵۳۸ق /۱۰۵۳-۱۳ نوامبر ۱۱۳۳م )، ادیب، لغت شناس، قاری، راوی، محدث و نحوی جیانی الاصل است.
ریشه کلمه باذش مبهم است. ابن ابار که این لفظ را «بیذش » نیز شنیده است، و معادل آن را در عربی «رجلان » (= پیاده یا سرباز پیاده ) دانسته است. با توجه به اینکه در زبان لاتین لفظ Pedes به همان معنی است، و احتمالاً لفظی شبیه به این کلمه لاتینی در اندلس آن زمان به کار می رفته، معنایی که ابن ابار به دست داده است، دور از صواب نمی نماید.
شهرت پدر و پسر
ابوالحسن و پسرش هر دو به «ابن باذش » شهرت یافته اند، از این رو در منابع متأخر برای تمییز آنان از یکدیگر پدر را «ابن باذش اول » و پسر را «ابن باذش ثانی » خوانده اند.
اساتید
ابوالحسن به خصوص نزد ابوعلی غسانی و همچنین نزد استادان دیگری از جمله ابوعلی صدفی، عبدالحق بن عَطیّه در زمینه ادب و لغت و نحو درس خوانده و از آنان روایت کرده است. علاوه بر این از محضر استادان بسیاری چون ابوبکر محمد بن هشام مصحفی، ابوخالد عبدالله ابی زمنین، ابوعبدالله بن عبدالرحیم، یحیی بن ابراهیم اللواتی، محمد بن سابق صقلی، ابوبکر مرادی، ابوالاصبغ بن سهل و ابوالقاسم نعم خلف ابن محمد بن یحیی انصاری سود برده و اسامی آنان را در برنامج خویش برشمرده بوده است. برنامج او اینک در دست نیست، اما ابن ابّار (ه م ) آن را در اختیار داشته و به نقل از آن نوشته است که ابن باذش، استاد خود ابوعلی غسانی را ارج نهاده و گفته است که در ۴۷۳ق /۱۰۸۰م در غرناطه وی را ملاقات کرده و نزد او درس می خوانده است. ابن ابار سپس می افزاید که نزدیک ترین استاد وی صدفی بوده، اما در نسخه ای از برنامج که وی دیده، ذکری از ابوعلی صدفی نیافته و از این باب در شگفت شده است، تا آنکه بعدها بخشی از کتاب را به دست آورده که در آن مختصراً از وی یادی رفته بوده است.
جایگاه علمی
...