عنصر بریلیوم (Beryllium)، با عدد اتمی چهار، یکی از فلزات گروه فلزات قلیایی خاکی است که در جدول تناوبی جای گرفته است. این عنصر، در حالت عنصری، دارای ویژگیهای فیزیکی متمایزی است؛ ساختار آن به صورت فلزی سخت، شکننده، سبکوزن و با ظاهری خاکستری-فولادی نمایان میشود. بریلیوم خاصیت دوظرفیتی از خود نشان میدهد و در طبیعت به ندرت به شکل آزاد یافت میشود، بلکه همواره به صورت ترکیبی با سایر عناصر در ساختار کانیها حضور دارد. ارزش اقتصادی و کاربردی این عنصر عمدتاً از طریق کانیهای غنی از بریلیوم شناخته میشود؛ از جمله مشهورترین این کانیها میتوان به بریل، زمرد کبود (آکوامارین)، زمرد (Emerald) و کریزوبریل اشاره کرد که هر کدام به دلیل حضور این فلز ارزشمند، خواص منحصربهفردی کسب کردهاند.
این عنصر در مقیاس کیهانی و زمینشناسی، نسبتاً کمیاب تلقی میگردد. شکلگیری بریلیوم در جهان عمدتاً به عنوان یک محصول فرعی ناشی از فرآیندهای «پوسته شدن» هستههای اتمی سنگینتر در پی برخورد با پرتوهای کیهانی پرانرژی صورت میگیرد. در مقابل، در محیطهای پرچگالی و دمای بالای هسته ستارگان، بریلیوم یک عنصر ناپایدار است و به آسانی تحت فرآیند همجوشی قرار گرفته و به عناصر سنگینتری تبدیل میشود.
