کلمهی «گرد نشانیدن» در فارسی به معنای برطرف کردن، زدودن یا زائل ساختن چیزی است و معمولاً برای نشاندادن حذف اثر، رنگ، لکه یا نشانهای بهکار میرود. این ترکیب فعلی بیشتر در متون کهن فارسی دیده میشود و امروزه کاربرد روزمره ندارد، اما در شعر و نثر قدیم معنایی روشن و نمادین دارد. «گرد» در این ساختار میتواند اشاره به غبار، تیرگی، نشانه اندوه یا هر اثر نامطلوب دیگری باشد و «نشانیدن» به معنای نشاندن یا فرو نشاندن آن است. بنابراین، «گرد نشانیدن» بیانگر عملی است که طی آن چیزی ناپاک، غمانگیز یا ناخوشایند از میان میرود و وضعیتی روشنتر یا بهتر جایگزین آن میشود. این واژه در واقع تصویر تغییر، نوسازی و رفع تاریکی را القا میکند و از نظر معنایی، با واژههایی مانند پاککردن، زدودن، روشن کردن و دگرگون ساختن هممعنی است. این ترکیب در متون ادبی معمولاً برای ایجاد تصویر حسی و بصری استفاده میشود.
گرد نشانیدن
لغت نامه دهخدا
گرد نشانیدن. [ گ َ ن ِ دَ ] ( مص مرکب ) زائل ساختن. برطرف کردن. در بیت زیر از نظامی به معنی جامه کبود عزا را به جامه سرخ شادی تبدیل کردن است:
به مرجان ز پیروزه بنشاند گرد
طلایی زر افکند بر لاجورد.نظامی ( از آنندراج ).
