واژه «ناخرم» صفتی مرکب در زبان فارسی است که به حالتی اشاره دارد که شخص یا چیز شاد و خرم نباشد و با غمگینی، پژمردگی و ناخوشایندی همراه باشد. این کلمه معنای روانی و روحی دارد و برای توصیف افرادی به کار میرود که حالت دلگیری، ناراحتی یا اندوه دارند و شادی و سرزندگی در آنها دیده نمیشود. علاوه بر معنای روانی، «ناخرم» میتواند به اشیاء یا شرایط نیز اطلاق شود و به معنای ناخوش، نامطبوع، نامرغوب یا نادلپسند بودن باشد. به عبارت دیگر، این واژه هم حالت درونی انسان را توصیف میکند و هم کیفیت بیرونی اشیاء یا اوضاع را نشان میدهد که با رضایت و خوشایندی هماهنگ نیست. کسی یا چیزی که ناخرم است، معمولاً آرامش و سرزندگی ندارد و در رفتار یا ظاهر آن ردپایی از پژمردگی، کسالت یا ناخوشایندی دیده میشود. این صفت در متون کهن فارسی برای ایجاد تضاد با حالت خرم، شادمان یا خوشایند به کار رفته و نشاندهنده فقدان سرزندگی و رضایت است. این واژه بار معنایی منفی دارد و بیانگر فقدان شادی، خرسندی یا رضایت است که در جنبههای روانی و محیطی نمود مییابد.
ناخرم
لغت نامه دهخدا
ناخرم. [ خ ُ ررْ رَ ] ( ص مرکب ) ناشاد. غمگین. پژمان. که خرم و شادمان نیست. || ناخوش. نامطبوع. نامرغوب. نادلپسند:
تو بیزار گرد از ره ودین اوی
بنه دور ناخرم آئین اوی.فردوسی.