واژه «مهایات» در زبان عربی و متون فقهی به معنای نوعی توافق و سازش میان افراد برای تقسیم منافع یک مال مشترک به کار میرود. این واژه در اصل به مفهوم توافق و آمادگی دو یا چند نفر برای انجام یک کار مشترک و تقسیم منافع آن اشاره دارد. در اصطلاح فقهی، «مهایات» به حالتی گفته میشود که شرکای یک مال مشترک، منافع آن را میان خود به صورت منظم و بر اساس توافق تقسیم میکنند. این تقسیم ممکن است بر اساس اجزای مال باشد، مانند اینکه هر شریک بخشی مشخص از یک ساختمان مشترک را استفاده کند. همچنین ممکن است تقسیم منافع بر اساس زمان صورت گیرد، به گونهای که هر شریک در دوره زمانی مشخصی از کل مال بهرهمند شود. این نوع توافق تنها زمانی معتبر است که همه شرکا با آن رضایت داشته باشند و هیچکس به تنهایی نمیتواند دیگران را مجبور به پذیرش آن کند. در متون فقهی، «مهایات» به عنوان روشی برای مدیریت منافع مشترک و جلوگیری از اختلاف میان شرکا مطرح شده است. این مفهوم نشاندهنده اهمیت رضایت و توافق در روابط مالی و حقوقی میان افراد است. از نظر کاربردی، مهایات به نظمدهی استفاده از اموال مشترک کمک میکند و مانع از بروز اختلاف در بهرهبرداری میشود. بنابراین این کلمه به معنای توافق میان شرکا برای تقسیم منافع مال مشترک به صورت زمانی یا جزئی است که با رضایت همه طرفها انجام میگیرد.
مهایات
لغت نامه دهخدا
مهایات. [ م ُ ] ( ع اِمص ) مهایاة. کاری که بر آن آمادگی و موافقت و سازواری کنند. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || ( اصطلاح فقه ) تقسیم منافع مال مشترک است طبق اجزاء آن یا برحسب زمان. با تقاضای مهایاة از طرف یک یا چند نفر از شرکاء، دیگران را به قبول آن ملزم قرار نمی دهند و فقط با تراضی تمام شرکاء ممکن است آن را صورت خارجی بخشید. ( از یادداشت های لغت نامه ). تقسیم منافع متعاقباً و متناوباً. ( از تعریفات جرجانی ).
مهایاة. [ م ُ ] ( ع مص ) مهایات. مهایاءة. رجوع به مهایاءة شود.
فرهنگ فارسی
مهایاه ٠ کاری که بر آن آمادگی و موافقت و سازواری کنند ٠
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] قسمت منافع مال مشترک به حسب اجزاء را مهایات گویند.
مهایات یا مهایأة با همزه و بدون آن در لغت به معنی توافق و موافقت است، چنان که گفته می شود: «تهایؤوا علی کذا» یعنی توافق و اجتماع کردند.
«والمهایأة الامر المتهایؤ علیه» یعنی کاری که بر آن موافقت و سازش و آمادگی نمایند.
معنای اصطلاحی مهایات
و در اصطلاح غرض قسمت منافع مال مشترک است به حسب اجزاء؛ مانند تقسیم منافع یک خانه دو طبقه ای که مشترک بین دو نفر باشد بدین ترتیب که یکی از دو شریک از طبقه بالا و دیگری از طبقه پایین استفاده نماید.
یا به حسب زمان. مثل این که توافق کنند که منافع خانه مشترک یک سال متعلق به یک شریک و یک سال از آن دیگری باشد.
