منتقی الاصول

منتقی الاصول

کتاب «منتقی الاصول» یکی از آثار مهم در حوزه علم اصول فقه شیعه است که در واقع مجموعه‌ای از تقریرات درس خارج اصول آیت‌الله سید محمدحسین روحانی به شمار می‌آید. این اثر به زبان عربی تنظیم شده و توسط شهید سید عبدالصاحب حکیم، از علمای برجسته حوزه علمیه نجف و فرزند آیت‌الله سید محسن حکیم، تدوین و نگارش یافته است. نویسنده در این کتاب با بیانی روان، منظم و در عین حال عمیق، مباحث پیچیده علم اصول را شرح و بسط داده و تلاش کرده است مفاهیم تخصصی این علم را برای فهم دقیق‌تر تبیین کند. «منتقی الاصول» در هفت جلد تدوین شده و به صورت یک دوره کامل مباحث اصول فقه را در بر می‌گیرد، به گونه‌ای که از مباحث اولیه مانند وضع و اوامر آغاز شده و تا مباحث پایانی همچون تعادل و ترجیح ادامه می‌یابد. این کتاب برخلاف برخی آثار اصولی، با بحث‌های مقدماتی رایج مانند تعریف موضوع علم آغاز نشده، زیرا مؤلف این مباحث را کم‌ثمر دانسته و مستقیماً وارد مباحث اصلی شده است. از موضوعات مهم مطرح‌شده در این اثر می‌توان به معنای حرفی، انشاء و اخبار، حقیقت شرعیه، صحیح و اعم، مشتق، اوامر و نواهی، مفاهیم، عام و خاص، مطلق و مقید و اصول عملیه اشاره کرد. همچنین مباحثی مانند حجیت ظن، امارات و قواعد تعادل و ترجیح نیز به صورت گسترده در آن بررسی شده‌اند. این کتاب نتیجه سال‌ها تحول و تدقیق در علم اصول است و با نثری منسجم و علمی به رشته تحریر درآمده است. «منتقی الاصول» به دلیل عمق علمی و نظم در بیان مباحث، مورد توجه ویژه فقها و فضلای حوزه‌های علمیه قرار گرفته و به عنوان یکی از منابع مهم در آموزش و پژوهش اصول فقه شناخته می‌شود. در مجموع، این اثر یک دوره جامع، دقیق و تحلیلی از علم اصول فقه است که با رویکردی آموزشی و تحقیقی، جایگاه ویژه‌ای در میان آثار اصولی معاصر دارد.

مترادف‌ها

گزیده اصول

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] منتقی الأصول (کتاب). «منتقی الاصول»، تقریرات درس خارج اصول آیت الله، سید محمد حسین روحانی است. این تقریرات، توسط شهید،سید عبد الصاحب حکیم، از علمای بزرگ حوزه علمیه نجف اشرف و فرزند بزرگوار آیت الله،سید محسن حکیم، مرجع بزرگ شیعیان جهان، به زبان عربی تنظیم شده است.
شهید عبد الصاحب حکیم، در این کتاب، با بیانی ساده و رسا به شرح و بسط در مباحث علم اصول پرداخته و با دیدگاهی عمیق، در هر یک از موضوعات این علم، به بحث نشسته است. کتاب، دارای هفت جلد است که در جلد اول آن، از آغاز مباحث وضع تا قسمتی از بحث اوامر و در جلد دوم، تتمه بحث اوامر تا آخر و در جلد سوم، از آغاز بحث نواهی تا پایان بحث مطلق و مقید و در جلد چهارم، از آغاز بحث قطع تا بخشی از مبحث اصول عملیه و در جلد پنجم و ششم، بخش هایی دیگر از اصول عملیه و در جلد هفتم، تتمه بحث اصول عملیه و مباحث تعادل و ترجیح ذکر شده است.
[ویکی نور] «منتقی الاصول»، تقریرات درس خارج اصول آیة الله، سید محمد حسین روحانی است. این تقریرات، توسط شهید، سید عبد الصاحب حکیم، از علمای بزرگ حوزه علمیه نجف اشرف و فرزند بزرگوار آیة الله، سید محسن حکیم، مرجع بزرگ شیعیان جهان، به زبان عربی تنظیم شده است.
شهید عبد الصاحب حکیم، در این کتاب، به شرح و توضیح مبانی اصولی استاد خود در دوره دوم درس خارج اصول ایشان پرداخته است.
این کتاب، یک دوره کامل علم اصول است و شامل تمام مباحث مهم علم اصول فقه می باشد و مورد توجه خاص فضلای حوزه علمیه قم و دیگر حوزه های علمیه قرار گرفته است.
آیة الله، سید محمد روحانی، در تقریظی که بر این کتاب نگاشته، از مؤلف با الفاظ«علامه»، «حجت»، «محقق»، «صفوة المجتهدین» و... و از کتاب وی با تعبیرات«جامع تمام مباحث و تحقیقات ما در بحث های اصولی»، «محیط به همه دقایق و نکات بحث»، «حاوی همه اسرار و بینات بحث» و... یاد کرده است.
این کتاب، نتیجه قرن ها تحول و پیشرفت علم اصول است که به صورتی زیبا و روان به رشته تحریر درآمده است.
[ویکی فقه] منتقی الاصول (کتاب). «منتقی الاصول»، تقریرات درس خارج اصول آیت الله، سید محمد حسین روحانی است. این تقریرات، توسط شهید،سید عبد الصاحب حکیم، از علمای بزرگ حوزه علمیه نجف اشرف و فرزند بزرگوار آیت الله،سید محسن حکیم، مرجع بزرگ شیعیان جهان، به زبان عربی تنظیم شده است.
شهید عبد الصاحب حکیم، در این کتاب، با بیانی ساده و رسا به شرح و بسط در مباحث علم اصول پرداخته و با دیدگاهی عمیق، در هر یک از موضوعات این علم، به بحث نشسته است. کتاب، دارای هفت جلد است که در جلد اول آن، از آغاز مباحث وضع تا قسمتی از بحث اوامر و در جلد دوم، تتمه بحث اوامر تا آخر و در جلد سوم، از آغاز بحث نواهی تا پایان بحث مطلق و مقید و در جلد چهارم، از آغاز بحث قطع تا بخشی از مبحث اصول عملیه و در جلد پنجم و ششم، بخش هایی دیگر از اصول عملیه و در جلد هفتم، تتمه بحث اصول عملیه و مباحث تعادل و ترجیح ذکر شده است.
گزارش محتوا
مؤلف، بر خلاف سایر اعلام بحث را با بیان موضوع علم و موضوع علم اصول و... آغاز نکرده چون این گونه مباحث را بی فایده می دانسته است. پاره ای از مباحث مطرح شده در این کتاب بدین قرارند: بررسی ضابطه مسئله اصولی از دیدگاه بزرگان فقه؛ مباحث مربوط به وضع؛ معنای حرفی؛ انشاء و اخبار؛ استعمال لفظ در معنای مناسب با موضوع له؛ اراده و موضوع له؛ وضع مرکبات؛ علامات حقیقت؛احوال لفظ؛ حقیقت شرعیه؛صحیح و اعم؛ اشتراک؛ مشتق؛اوامر (مباحث مربوط به ماده و صیغه امر، مبحث اجزاء، مقدمه واجب، ضد و...)؛ مبحث نواهی؛ مفاهیم؛ عام و خاص؛ مطلق و مقید؛ قطع؛ امارات؛ حجیت مطلق ظن؛ مباحث اصول عملیه و تعادل و ترجیح.
وضعیت کتاب
شهید عبد الصاحب حکیم، در این کتاب، به شرح و توضیح مبانی اصولی استاد خود در دوره دوم درس خارج اصول ایشان پرداخته است. این کتاب، یک دوره کامل علم اصول است و شامل تمام مباحث مهم علم اصول فقه می باشد و مورد توجه خاص فضلای حوزه علمیه قم و دیگر حوزه های علمیه قرار گرفته است. این کتاب، نتیجه قرن ها تحول و پیشرفت علم اصول است که به صورتی زیبا و روان به رشته تحریر درآمده است. آیت الله، سید محمد روحانی، در تقریظی که بر این کتاب نگاشته، از مؤلف با الفاظ «علامه»، «حجت»، «محقق»، «صفوه المجتهدین» و... و از کتاب وی با تعبیرات «جامع تمام مباحث و تحقیقات ما در بحث های اصولی»، «محیط به همه دقایق و نکات بحث»، «حاوی همه اسرار و بینات بحث» و... یاد کرده است.