مصادیق مشتبه حرز
«مصادیق مشتبه حرز» به مواردی اطلاق میشود که درباره اینکه آیا از نظر شرعی در شمار «حرز» قرار میگیرند یا نه، اختلاف نظر یا عدم وضوح وجود دارد و حکم آنها به طور قطعی روشن نیست. حرز در فقه به مکانی اطلاق میشود که مال به گونهای در آن نگهداری شده باشد که معمولاً از دسترس دیگران محفوظ باشد و سرقت از آن موجب تحقق شرایط حدّ سرقت گردد. با این حال، برخی موقعیتها هستند که روشن نیست آیا از نظر شرعی در حکم حرز محسوب میشوند یا نه، و به همین دلیل «مشتبه» نامیده میشوند. برای نمونه، سرقت از جیب انسان مطرح شده است که فقها درباره آن تفصیل دادهاند. اگر جیب بیرونی باشد، برخی فقها آن را حرز کامل نمیدانند و حکم قطع دست را جاری نمیدانند. اما اگر جیب داخلی و محافظتشده باشد، آن را مصداق حرز دانسته و حکم سرقت از حرز را جاری میکنند. همچنین در مواردی مانند سرقت میوه، بسته به اینکه میوه در حرز قرار داشته باشد یا در فضای باز، حکم متفاوت میشود. بنابراین این مصادیق به شرایط و نوع نگهداری مال وابسته است. بررسی این موارد برای تعیین تحقق حد شرعی اهمیت دارد. در نتیجه، «مصادیق مشتبه حرز» به نمونههایی گفته میشود که در صدق عنوان حرز بر آنها اختلاف یا ابهام فقهی وجود دارد.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حرز یکی از گناهان و جرائم محسوب می شود که جهت تحقق، شرایط خاص خود را دارد که مصادیقی وجود دارد که با حرز مشتبه می شود.
اگر جیب کسی را بزنند آیا سرقت از حرز صادق است؟ مشهور فقها در این مورد بین جیب ظاهر و باطن تفصیل قائل شده اند. با این توضیح که اگر سرقت از جیب رویین باشد، دست قطع نمی شود و اگر سرقت از جیب زیرین باشد، دست قطع می شود.محقق رحمة الله علیه در شرایع گفته است: «و لا یقطع من سرق من جیب انسان او کمه الظاهرین و یقطع لو کانا باطنین...» شیخ و ابن زهره نیز بر آن دعوی اجماع کرده اند.
← دسته بندی روایات
در مورد سرقت میوه، سه فرض قابل تصور است:۱. میوه ها از درخت چیده شده و در حرز قرار گرفته باشند.۲. میوه ها روی درخت بوده و درخت در باغ غیر محصور باشد.۳. میوه ها روی درخت بوده و درخت در باغ محصور و مقفل باشد.
← بررسی سه فرض
...