مشعث
مشعث واژه‌ای عربی‌الاصل است و در زبان فارسی در معانی مرتبط با پریشانی و آشفته‌حالی به کار می‌رود. مشعث معمولاً درباره کسی گفته می‌شود که موهای ژولیده و به‌هم‌ریخته دارد یا ظاهرش از گرد و غبار، سفر، سختی یا بی‌توجهی آشفته شده باشد. این کلمه گاهی معنایی نزدیک به پریشان، آشفته، خاک‌آلود و نامرتب دارد. در متون کهن، به‌ویژه متون عرفانی و دینی، مشعث صفتی برای زاهدان، عابدان و سالکان بوده که از شدت ریاضت، ظاهرشان غبارآلود و ژولیده می‌شد. این واژه می‌تواند هم بار منفی (نظم‌نداشتن، نامرتب بودن) و هم بار مثبت (نشانه بی‌تعلقی به دنیا و فروتنی) داشته باشد. مشعث گاهی درباره لباس‌های پاره و کهنه نیز استفاده می‌شود، یعنی جامه‌ای که در اثر سختی و گذر زمان پریشان و فرسوده شده است. در متون تاریخی، این واژه ممکن است به معنای سپاه آشفته و بی‌سامان نیز بیاید. این کلمه بیشتر در زبان ادبی و رسمی کاربرد دارد و در محاوره کمتر شنیده می‌شود. ریشه آن از «شَعَث» به معنای پراکندگی، آشفته‌گی و پریشانی است.
متضادها
مرتب
لغت نامه دهخدا
مشعث. [ م ُ ش َع ْ ع َ ] ( ع ص ) ( اصطلاح عروض ) در عروض یکی از دو متحرک وتد است که افکنده شده. ( منتهی الارب ). به اصطلاح عروض، یکی از دو متحرک وتد را گویند که افکنده شده باشد. ( ناظم الاطباء ). چون مفعولن از فاعلاتن خیزد مشعث خوانند یعنی ژولیده و آشفته گردانیده. ( المعجم فی معاییر اشعار العجم ). و رجوع به تشعیث شود.
فرهنگ معین
(مُ شَ عَّ ) [ ع. ] (اِمف. ) ۱ - پراکنده. ۲ - ژولیده شده، آشفته گردانیده. ۳ - در علم عروض «مفعولن » چون از «فاعلاتن » خیزد، آن را مشعث خوانند.
فرهنگ عمید
۱. (ادبی ) = تشعیث
۲. [قدیمی] متفرق، پراکنده.
دانشنامه آزاد فارسی
مُشَعَّث
رجوع شود به:تشعیث
ویکی واژه
پراکنده.
ژولیده شده، آشفته گردانیده.
در علم عروض «مفعولن» چون از «فاعلاتن» خیزد، آن را مشعث خوانند.
جمله سازی با مشعث
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 پس از عبور از آن جنگ‌های طولانی و سخت، سربازان با ظاهری مشعث و لباس‌هایی پاره، به دهکده‌های کوچک اطراف شهر بازگشتند.
💡 او در حالی که با موهای مشعث و چهره‌ای خسته از سفر ظاهر شد، داستانی عجیب از سرزمین‌های دور و دراز برای ما تعریف کرد.
💡 در آن روزهای سخت و بی‌ثباتی، بسیاری از مردم با وضعیتی مشعث و درمانده در خیابان‌ها دیده می‌شدند که به دنبال ذره‌ای غذا بودند.
