کلمه «مستقید» یک صفت عربی است که از مصدر «استقادة» مشتق شده و در متون کهن فارسی و عربی به کار میرود. این واژه در لغتنامههایی مانند دهخدا به دو معنی اصلی تعریف شده است: نخست، به فردی گفته میشود که زمام اختیار خود را به دست دیگری میسپارد و به طور کلی به معنای مطیع، فرمانبردار و رام است. دوم، در مفهومی تخصصیتر، به درخواست کشتن یک کشنده (قصاص) از سوی حاکم اشاره دارد که مرتبط با احکام قضایی دوران گذشته است. در کاربرد ادبی و تاریخی، این واژه اغلب برای توصیف افرادی به کار میرود که خود را تسلیم مرجع قدرتی بالاتر میکنند. ریشه آن بر پایه معنای «طلب کردن» یا «درخواست کردن» است و در متون فقهی و حقوقی قدیم نیز دیده میشود. امروزه این کلمه کمتر در گفتار روزمره فارسی رواج دارد، اما در متون کلاسیک یا پژوهشهای تاریخی و ادبی قابل مشاهده است. بنابراین، «مستقید» بیشتر در حوزههای زبانی تاریخی و تخصصی معنا مییابد و نشاندهنده رابطه اطاعت یا درخواست رسمی در بافتارهای کهن است.
مستقید
لغت نامه دهخدا
مستقید. [ م ُ ت َ ] ( ع ص ) نعت فاعلی از استقادة. آنکه زمام اختیار به دست دیگری دهد. ( از منتهی الارب ). مطیع و فرمانبردار و رام. ( ناظم الاطباء ). || کشنده را کشتن فرمودن خواهنده از حاکم. ( از منتهی الارب ). رجوع به استقادة شود.
فرهنگ فارسی
آنکه زمام اختیار به دست دیگری دهد