مستقید

کلمه «مستقید» یک صفت عربی است که از مصدر «استقادة» مشتق شده و در متون کهن فارسی و عربی به کار می‌رود. این واژه در لغتنامه‌هایی مانند دهخدا به دو معنی اصلی تعریف شده است: نخست، به فردی گفته می‌شود که زمام اختیار خود را به دست دیگری می‌سپارد و به طور کلی به معنای مطیع، فرمانبردار و رام است. دوم، در مفهومی تخصصی‌تر، به درخواست کشتن یک کشنده (قصاص) از سوی حاکم اشاره دارد که مرتبط با احکام قضایی دوران گذشته است. در کاربرد ادبی و تاریخی، این واژه اغلب برای توصیف افرادی به کار می‌رود که خود را تسلیم مرجع قدرتی بالاتر می‌کنند. ریشه آن بر پایه معنای «طلب کردن» یا «درخواست کردن» است و در متون فقهی و حقوقی قدیم نیز دیده می‌شود. امروزه این کلمه کمتر در گفتار روزمره فارسی رواج دارد، اما در متون کلاسیک یا پژوهش‌های تاریخی و ادبی قابل مشاهده است. بنابراین، «مستقید» بیشتر در حوزه‌های زبانی تاریخی و تخصصی معنا می‌یابد و نشان‌دهنده رابطه اطاعت یا درخواست رسمی در بافتارهای کهن است.

لغت نامه دهخدا

مستقید. [ م ُ ت َ ] ( ع ص ) نعت فاعلی از استقادة. آنکه زمام اختیار به دست دیگری دهد. ( از منتهی الارب ). مطیع و فرمانبردار و رام. ( ناظم الاطباء ). || کشنده را کشتن فرمودن خواهنده از حاکم. ( از منتهی الارب ). رجوع به استقادة شود.

فرهنگ فارسی

آنکه زمام اختیار به دست دیگری دهد

دودول یعنی چه؟
دودول یعنی چه؟
اذفر یعنی چه؟
اذفر یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز