محمدحسین ذهبی

محمدحسین ذهبی از اندیشمندان برجسته معاصر جهان اسلام و از استادان دانشگاه الازهر مصر بود که در حوزه علوم قرآنی و تفسیر جایگاه علمی مهمی داشت. او در سال ۱۳۳۳ هجری قمری برابر با ۱۹۱۵ میلادی در منطقه کفرالشیخ مصر متولد شد و از کودکی با حفظ قرآن کریم مسیر علمی خود را آغاز کرد. تحصیلات دینی و دانشگاهی خود را در مراکز علمی مانند دسوق، معهد الاسکندریه الدینی و کلیة الشریعة به پایان رساند و در سال ۱۳۶۶ هجری قمری موفق به دریافت درجه دکتری از کلیة اصول‌الدین شد. محمدحسین ذهبی در آغاز فعالیت علمی به عنوان خطیب و امام جماعت در مساجد اوقاف فعالیت داشت و سپس وارد عرصه تدریس در دانشگاه‌های الازهر شد. او در ادامه به مناصب مهمی همچون ریاست دانشکده شریعت و عضویت در مجمع بحوث اسلامی و سپس وزارت اوقاف مصر رسید. شهرت علمی او بیش از همه به دلیل تألیف کتاب «التفسیر و المفسرون» است که از آثار مرجع در علوم تفسیر قرآن محسوب می‌شود. علاوه بر این اثر، او کتاب‌ها و مقالات متعددی در زمینه علوم قرآن، حدیث، تاریخ تفسیر و مباحث اعتقادی نگاشته است. از جمله آثار مهم او می‌توان به مقدمه‌هایی در علم تفسیر و علوم قرآن، بررسی اسرائیلیات در تفسیر و حدیث و نیز مطالعات تطبیقی در فقه اسلامی اشاره کرد. زندگی او در سال ۱۳۹۷ هجری قمری (۱۹۷۷ میلادی) با قتل پایان یافت که درباره علت آن گزارش‌های مختلفی از جمله انگیزه‌های سیاسی و فکری مطرح شده است. در مجموع، محمدحسین ذهبی به عنوان یکی از چهره‌های اثرگذار در مطالعات قرآنی معاصر شناخته می‌شود که نقش مهمی در گسترش پژوهش‌های تفسیری و علوم اسلامی در جهان عرب داشته است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] دکتر محمدحسین ذهبی، از استادان دانشگاه الازهر مصر و صاحب کتاب التفسیر و المفسرون بود. وی در سال ۱۳۹۷ق به قتل رسید.
شیخ دکتر محمدحسین ذهبی، از استادان دانشگاه الازهر مصر، در سال ۱۳۳۳ق (۱۹۱۵م) در کفرالشیخ متولد شد و ۶۲ سال عمر کرد. او در روستای خود حفظ قرآن را شروع کرد و تحصیلات خود را در دسوق و معهدالاسکندریة الدینی و کلیة الشرعیة به انجام رسانید و به سال ۱۳۶۶ق درجه دکتری خود را از کلیه اصول الدین دریافت کرد. او در آغاز خطیب و امام جماعت مساجد اوقاف بود، سپس مدرس دانشکده های الازهر گردید، و در ادامه رئیس دانشکده شریعت و امین مجمع بحوث اسلامیة و در نهایت وزیر اوقاف مصر گردید. او در سال ۱۳۹۷ق (۱۹۷۷م) کشته شد. (در مورد علت قتل او گفته شده که به خاطر اسنادی که در مدت وزارت او در دستش بوده و یا به خاطر برخی تندروی ها و حملات به مذاهب اسلامی به دست جهاد اسلامی کشته شد).
آثار علمی
آثار علمی او عبارت اند از:۱. التفسیر و المفسرون۲. مقدمة فی علم التفسیر۳. مقدمة فی علوم القرآن۴. مقدمة فی علوم الحدیث۵. مشکلات الدعوة و الدعوات۶. اثر اقامة الحدود فی استقرار المجتمع۷. الاسرائیلات فی التفسیر و الحدیث۸. الاتجاهات المنحرفة فی التفسیر۹. الشریعة الاسلامیة (دراسة مقارنة بین مذاهب اهل السنة و مذهب الجعفریة)۱۰. الاسلام و اهل الذمة۱۱. نور الیقین من هدی خاتم المرسلینو نیز مجموعه مقالات در مجلات مختلف
منبع
پایگاه اطلاع رسانی حوزه، برگرفته از مقاله «آشنایی با شخصیت و آثار دکتر محمدحسین ذهبی»، تاریخ بازیابی ۹۶/۰۷/۱۹.
...