کلمهی «مجالطه» در فارسی به معنای اعمال حیله و فریب در معنا و مفهوم یک کلام است، به گونهای که معنای واقعی آن تحریف شده و مقصود اصلی پنهان یا تغییر داده شود. این واژه از زبان عربی گرفته شده و بیشتر برای توصیف تلاشهای هوشمندانه برای فریب یا تغییر برداشت مخاطب به کار میرود. علاوه بر این، مفهوم آن میتواند به سختی کشیدن، رنج بردن یا تلاش برای به دست آوردن هدف با شیوههای پیچیده و گاهی غیرمستقیم نیز اشاره داشته باشد. در متون ادبی و فلسفی، مجالطه نشاندهندهی مهارت در بیان، زیرکی و توانایی پیچیده کردن معنا برای رسیدن به هدف است. این واژه بیشتر در متون کلاسیک، عربیفارسی و ادبیات عرفانی دیده میشود و در مکالمه روزمره کاربرد کمتری دارد. از نظر معنایی، مجالطه با مفاهیمی چون فریب، تحریف معنا، نیرنگ و مجادله هوشمندانه هممعنی است.
مجالطه
لغت نامه دهخدا
( مجالطة ) مجالطة. [ م ُ ل َ طَ ] ( ع مص ) سختی کشیدن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || با یکدیگر مکر کردن. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).