قاضی بخاری (علی، مکنی به ابوطالب) قاضیالقضاة بغداد و دانشمندی صاحب نفوذ و قدرت بود که در علم و قضاوت شهره بود. او در دوران خود به دلیل دانش وسیع و تواناییهای قضایی، جایگاه ویژهای در میان علما و مردم بغداد داشت و رأی و فتواهای او معتبر و مورد احترام بود. قاضی بخاری در سال ۵۹۳ ه.ق وفات یافت و جسدش به شهر کاظمیه منتقل شد، جایی که در مقبرهای مخصوص و مشهور به نام او مدفون گردید و این مقبره تا چند قرن مورد زیارت و احترام مردم بود. شخصیت او در تاریخ به عنوان نمونهای از عدالت، دانش و نفوذ علمی ثبت شده است. قاضی بخاری نماد علم و انصاف در قضا و جامعه آن زمان به شمار میرود و یاد و نامش در منابع تاریخی و مذهبی محفوظ مانده است. از این رو، «قاضی بخاری» هم به فرد و هم به عنوان عنوان علمی و قضایی او شناخته میشود.
قاضی بخاری
لغت نامه دهخدا
قاضی بخاری. [ ب ُ ] ( اِخ ) علی، مکنی به ابوطالب. وی قاضی القضاة بغداد و دانشمندی صاحب نفوذ و قدرت بود. او به سال 593 هَ. ق. وفات یافت. جسد وی به کاظمیه نقل شد و در مقبره مخصوصی که تا چند قرن هم باقی و به نام وی معروف بود مدفون گردید. ( تاریخ کاظمین عباس فیض ص 269 ).
فرهنگ فارسی
علی مکنی به ابوطالب. وی قاضی القضاه بغداد و دانشمندی صاحب نفوذ و قدرت بود.