«فنلکن» واژهای است که به نوعی زفت یا قیر اشاره دارد و در متون قدیمی دارویی و صنعتی آمده است. این ماده معمولاً سیاه، چسبنده و غلیظ است و از درختان صنوبر یا گیاهان مشابه به دست میآید. «فنلکن» در عربی نیز با همین معنی به کار رفته و سه نوع اصلی دارد: زفت رومی (براق و صاف)، زفت تر (آبکی و روان برای مرهمها) و زفت سیم (خشک، از تنوب و ارز به دست میآید). نوع براق و صاف بیشتر از روم وارد میشد و نوع خشک بیشتر برای مصارف صنعتی و پوشش سطوح به کار میرفته است. این ماده کاربردهای متعددی داشته؛ از جمله برای درمانهای جلدی، مالیدن روی پوست آسیبدیده، و به عنوان صمغ یا مومیایی در داروهای سنتی استفاده میشده است. در صنایع دریایی و ساختمانی نیز «فنلکن» برای آببندی کشتیها و خنورها استفاده میشده تا از نفوذ آب جلوگیری کند. برخی منابع علمی آن را هیدروکربور جامد معدنی میدانند و گاهی با قیر یا قطران مقایسه میشود، چون خواص فیزیکی و کاربردهای مشابه دارند.
فنلکن
لغت نامه دهخدا
فنلکن. [ ] ( اِ ) زفت. ( فهرست مخزن الادویه ).