کلمه «عذرنیوش» به معنای کسی است که به عذر دیگران گوش میدهد و آن را میپذیرد، یعنی شنوندهای که عذرپذیر است. این واژه در متون فارسی به صورت صفت یا وصف شخصی آمده و بار معنایی اخلاقی و اجتماعی دارد، نشاندهنده بزرگواری و بردباری فرد در برخورد با خطا یا قصور دیگران است. عذرنیوش کسی است که به جای انتقاد یا سرزنش، با مدارا و درک، عذر طرف مقابل را میپذیرد و فضای آرامش و تفاهم ایجاد میکند. این اصطلاح در ادبیات اخلاقی و متون تربیتی به کار رفته و نشانگر فضایل انسانی مانند شکیبایی، گذشت و مدارا است. چنین شخصی هم در خانواده و هم در اجتماع احترام دارد و نقش مهمی در حفظ روابط انسانی ایفا میکند. به طور کلی، «عذرنیوش» یعنی شنونده عذر و فردی که عذر دیگران را میپذیرد و با مدارا رفتار میکند.
عذرنیوش
لغت نامه دهخدا
عذرنیوش. [ ع ُ ] ( نف مرکب ) شنونده عذر. عذرپذیر.
فرهنگ عمید
کسی که به معذرت گوش می دهد و عذر را قبول می کند.
فرهنگ فارسی
شنونده عذر عذر پذیر