شِفره در لغتنامه دهخدا به عنوان یک اسم عربی تعریف شده است. این واژه دارای دو معنای اصلی و مرتبط است: نخست، به معنای «نَشُکُفته» یا «نَتراشیده» و دوم، به ابزاری آهنین اطلاق میشود که در گذشته توسط کفشگران برای سایش یا تراشیدن چرم مورد استفاده قرار میگرفته است. منابعی نظیر ناظمالاطبا و غیاثاللغات نیز این معانی را تأیید کردهاند و همچنین اشاره شده که این ابزار معادل «مِحْذِی» بوده و با واژههایی چون «نَشگَردِه» و «نَش کَردِه» مترادف است. این اصطلاحات نشاندهنده کاربرد آن در فرآیندهای فنی آمادهسازی مواد اولیه، به ویژه چرم، پیش از ساخت نهایی است.
با توجه به توضیحات لغوی، میتوان استنباط کرد که «شِفره» نقشی اساسی در صنایع دستی و فنی مرتبط با چرمسازی داشته است. این ابزار، که احتمالاً شکلی شبیه به اسکنه یا کاتر دستی داشته، برای صاف کردن، نازک کردن لبهها یا برداشتن سطوح اضافی چرم به کار میرفته تا محصول نهایی از نظر ظرافت و کیفیت ساخت در سطح بالایی قرار گیرد. دقت در استفاده از شفره مستقیماً بر کیفیت دوخت و زیبایی نهایی محصول تأثیرگذار بوده و مهارت کفشگر در گرو تسلط او بر این ابزار تیز و برنده بوده است. ارجاع به واژه «شَفرَه» در ادامه متن نشاندهنده ریشهشناسی مشترک و اهمیت این مفهوم در واژگان فنی آن دوران است.
