«شاطئیه» نام بنایی تاریخی است که در منابع کهن اسلامی به آن اشاره شده و به عمارتی گفته میشود که در کنار شاطی، یعنی ساحل و کرانه رود، ساخته شده است. این واژه بیشتر در متون جغرافیایی و تاریخی کاربرد دارد. واژه «شاطی» در زبان عربی به معنای ساحل و کنار رود است و نام «شاطئیه» نیز به دلیل موقعیت مکانی این عمارت، یعنی قرار گرفتن در کنار رود دجله، بر آن نهاده شده است. عمارت شاطئیه در شهر بغداد و در کنار رود دجله بنا شده بود و از جمله ساختمانهای مهم و شناختهشده دوران خلافت عباسی به شمار میرفت که جایگاه ویژهای در ساختار شهری بغداد داشت. بر اساس منابع تاریخی، این بنا به دستور خلیفه عباسی، المکتفی بالله علی بن المعتضد، ساخته شد و به عنوان یکی از عمارتهای سلطنتی و تشریفاتی آن دوره مورد استفاده قرار میگرفت. شاطئیه علاوه بر کارکرد سیاسی و حکومتی، از نظر معماری و موقعیت جغرافیایی نیز اهمیت داشت، زیرا ساخت بنا در کنار دجله موجب زیبایی، رونق و بهرهبرداری بهتر از فضای شهری بغداد میشد.
شاطئیه
لغت نامه دهخدا
( شاطئیة ) شاطئیة. [ طِ ئی ی َ ] ( اِخ ) ( دارالَ... ) یا ( دار... ) عمارتی بر شاطی ( ساحل، کنار ) دجله در بغداد که المکتفی باﷲ علی بن المعتضد بنا کرد. رجوع به نزهة القلوب مقاله سوم ص 34 و 283 شود.
