جرجیرالماء

واژه «جرجیرالماء» در لغت‌نامه‌ها و منابع طب سنتی معمولاً به معنای کرفس آبی یا گیاهی شبیه آن آمده است که در کنار جویبارها، نهرها و آب‌های ایستاده رشد می‌کند. در برخی منابع قدیمی، «جرجیرالماء» معادل «قرّةالعین» نیز ذکر شده و این دو نام برای اشاره به یک گیاه دارویی و خوراکی به کار رفته‌اند. این گیاه به دلیل رویش در محیط‌های مرطوب و آبی، چنین نامی گرفته است؛ زیرا «الماء» در عربی به معنای آب است و نشان‌دهنده محل رشد آن می‌باشد. در زبان فارسی، رایج‌ترین معادل آن «کرفس آبی» است که نوعی سبزی با برگ‌های سبز و طعمی نسبتاً تند یا معطر به شمار می‌رود. در بعضی متون طب سنتی، برای این گیاه خواص دارویی مانند تقویت بدن، کمک به هضم غذا و پاکسازی برخی اخلاط نیز ذکر شده است. برخی منابع کهن حتی آن را با نام‌های نزدیک به سیر یا سبزی‌های مشابه نیز معرفی کرده‌اند، هرچند معنای اصلی آن همان گیاه آبی است. از نظر علمی و واژه‌شناختی، این اصطلاح بیشتر در متون داروشناسی سنتی، فرهنگ‌های لغت و آثار پزشکی قدیم دیده می‌شود. بنابراین، «جرجیرالماء» را باید نام یک گیاه دارویی و خوراکی دانست که در محیط‌های مرطوب و آبی می‌روید. در مجموع، معنی این واژه در فارسی «کرفس آبی» یا گیاهی مشابه آن است که در متون کهن با نام «قرةالعین» نیز شناخته شده است.

لغت نامه دهخدا

جرجیرالماء. [ ج ِ رُل ْ ] ( ع اِ مرکب ) قرةالعین. ( فهرست مخزن الادویه ) ( تحفه حکیم مؤمن ) ( الفاظ الادویه ). رجوع به قرةالعین شود. به فارسی کرفس آبی گویند. ( از الفاظ الادویه ). || سیر نیز خوانند. ( از اختیارات بدیعی ).