اکونومیسم

«اکونومیسم» (Economism) واژه‌ای است که در علوم اجتماعی و اقتصادی به کار می‌رود و به تمرکز یا اولویت‌دهی بیش از حد به مسائل اقتصادی اشاره دارد. این اصطلاح معمولاً زمانی استفاده می‌شود که رفتارها، سیاست‌ها یا تحلیل‌ها صرفاً از دیدگاه منافع و جنبه‌های اقتصادی بررسی شوند و ابعاد اجتماعی، فرهنگی یا سیاسی نادیده گرفته شوند. ریشه واژه از کلمه انگلیسی economism گرفته شده و با واژه economy (اقتصاد) مرتبط است، اما معنای دقیق آن بیش از صرفاً اقتصاد است و به گرایش یا رویکرد خاص اقتصادی اشاره دارد. اکونومیسم می‌تواند به عنوان یک نقد بر سیاست‌ها یا نظریه‌هایی مطرح شود که انسان‌ها، جامعه یا طبیعت را تنها بر اساس سود و منفعت اقتصادی ارزیابی می‌کنند. در تحلیل‌های اقتصادی و اجتماعی، اکونومیسم گاهی باعث محدود شدن نگاه پژوهشگران و سیاست‌گذاران به جنبه‌های اقتصادی و نادیده گرفتن سایر عوامل مهم می‌شود. این مفهوم در نقدهای جامعه‌شناختی و فلسفی نیز مطرح می‌شود و نشان می‌دهد که توجه بیش از حد به اقتصاد ممکن است به کاهش عدالت اجتماعی، فرهنگی یا زیست‌محیطی منجر شود. اکونومیسم به صورت غیررسمی در مباحث روزمره نیز استفاده می‌شود تا به گرایش‌های افراطی به سود و منفعت اقتصادی اشاره کند.