کلمه «الزبانیه» از ریشه عربی زبن گرفته شده است و در زبان عربی برای اشاره به گروه یا افرادی خاص به کار میرود. در اصطلاح تاریخی و دینی، الزبانیه به عنوان نام فرشتگان عذاب یا نیروهای خاصی که مأمور مجازات هستند، استفاده شده است. در قرآن و متون دینی، زبانیه کسانی هستند که وظیفه اجرای عدالت الهی و اعمال مجازاتها را بر گنهکاران بر عهده دارند. این کلمه به معنای نیروهای قدرتمند و مسئول اعمال قانون الهی است که هیچ کارشان بدون دستور خدا نیست. در متون عربی کلاسیک، «الزبانیه» گاهی به افراد یا گروههای قدرتمند نیز اشاره دارد، اما بیشتر در زمینه الهی و دینی کاربرد دارد. بنابراین، وقتی در متون دینی یا تاریخی با «الزبانیه» مواجه میشویم، منظور فرشتگان یا نیروهایی هستند که به اجرای عدالت الهی مأمورند. ریشه کلمه زبن نشان میدهد که معنی اصلی آن به قدرت و مسئولیت در انجام مأموریت مربوط است.
الزبانیه
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
زبن (۱ بار)
«زَبانِیَة» جمع «زِبنیه» (به کسر زا) در اصل، به معنای مأمورین انتظامی، از مادّه «زَبْن» (بر وزن متن) به معنای دفع کردن، صدمه زدن و دور ساختن است، و در اینجا به معنای فرشتگان عذاب و مأموران دوزخ است.
دفع «زبنه زبناً: رفعه و صدمه» (اقرب) مراد از زبانیه مأموران آتش جهنّم است و شاید از این جهت زبانیه گفته شده که انسانها را به آتش دفع و پرتاب میکنند واحد زبانیه به نظر ابی عبیده زبنة و در عقیده کسانی زبنی و بقول اخفش زابن است (مجمع) این کلمه فقط یکبار در قرآن یافته است. یعنی او اهل مجلس خود را بخواند کا نیز آتشبانان را خواهیم خواند در دعای سوم صحیفه آمده فَصَلَّ عَلَیْهِمْ وَ عَلَی... الزَّبانِیَةِ الَّذینَ اِذا قیلَ لَهُمْ خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ثُمَّ الْجَحیمَ صَلُّوهُ ابْتَدَرُوهُ سِراعاً وَ لَمْ یُنْظِرُوهُ».
